Birleşmiş Markalar Derneği çatısı altındaki markaların ocak ayı performansı, sektörde uzun süredir konuşulan kırılganlığın artık çok daha görünür hale geldiğini ortaya koyuyor. Derneğin üyeleri arasında yaptığı son anket, markalı perakendenin yeni yıla zayıf bir başlangıç yaptığını gösteriyor.

BMD Başkanı Sinan Öncel’in değerlendirmelerine göre ocak ayında her beş markadan dördü hem adet satışında hem de ciroda daralma yaşadı. Özellikle ayakkabı ve hazır giyim kategorilerinde tablo daha sert. Yüksek indirimlere ve düşen kâr marjlarına rağmen satış adetlerinin gerilemesi, tüketim tarafındaki zayıflığın kampanyalarla telafi edilemediğini ortaya koyuyor.

Yıllık karşılaştırmalarda ciro artışı yaşayan marka oranı yüksek görünse de bu artışın önemli bir bölümü enflasyonun gerisinde kalıyor. Bu durum, sektörün nominal büyümesine rağmen reel anlamda değer kaybettiğine işaret ediyor. Son üç yıldır devam eden kârlılık erozyonu ise sektördeki finansal dayanıklılığı zayıflatıyor. Özellikle kira ve operasyon maliyetlerindeki artışın kontrol altına alınamaması, önümüzdeki döneme yönelik endişeleri artırıyor.

2025’in Mirası: Kârlılığın Geri Plana Atıldığı Bir Yıl

2025 yılı, markalı perakende açısından satışın kârlılığın önüne geçtiği bir dönem olarak öne çıktı. Hazır giyim ve ayakkabı gibi rekabetin yoğun olduğu kategorilerde satışlar çoğunlukla agresif indirimlerle desteklendi. Ancak bu strateji, bilanço tarafında ciddi bir yıpranmaya yol açtı.

Ocak verileri ise yeni yılın farklı bir hikâye yazmayabileceğini gösteriyor. İndirimlerin satışları canlandırma gücünün zayıflaması, tüketicinin harcama iştahındaki düşüşün daha yapısal olabileceğine işaret ediyor.

Kredi Kartı Düzenlemesi Tüketim Dinamiklerini Etkileyebilir

Perakende sektörü açısından bir diğer kritik başlık ise finansmana erişim. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu tarafından yürürlüğe alınan kredi kartı limit düzenlemeleri, özellikle aylık geliri sınırlı olan tüketiciler ve nakit akışına bağımlı küçük işletmeler üzerinde baskı yaratabilir.

Kredi kartlarının Türkiye’de yalnızca ödeme aracı değil, aynı zamanda kısa vadeli finansman aracı olarak kullanıldığı düşünüldüğünde, limit daralmalarının talep tarafında yavaşlamaya neden olma riski bulunuyor. Bu durum, özellikle toptan ticaret ve küçük ölçekli perakendeciler için zincirleme etkiler yaratabilir.

Önümüzdeki Dönem: Talep ve Maliyet Kıskacı

Sektör şu anda iki yönlü baskı altında. Bir yanda talep zayıflarken diğer yanda maliyetler yükselmeye devam ediyor. Eğer maliyet artışlarını dengeleyecek yapısal önlemler alınmazsa, markalı perakendede mağaza kapanışları, konsolidasyon ve operasyonel küçülmeler daha görünür hale gelebilir.

Ocak ayı sonuçları, markalı perakendenin sadece kampanya yönetimiyle ayakta kalamayacağını net biçimde gösteriyor. Sektörün sürdürülebilir büyüme için maliyet yapısı, finansmana erişim ve tüketici güveni gibi alanlarda daha dengeli bir zemine ihtiyaç duyduğu görülüyor.

Kaynak: AVM Dergi