Fiba Grubu, bakım emeği ve zihinsel iş yükünün toplum içinde eşitsiz dağılımına dikkat çekmek amacıyla yürüttüğü “Yük Olmasın” projesi kapsamında farkındalık çalışmalarını İstanbul’un farklı noktalarına taşıyor. Grup, 29 Şubat Eşit Bakım Emeği Günü ile 8 Mart Dünya Kadınlar Günü arasında gerçekleştireceği enstalasyonlarla konuyu kamusal alanda görünür hale getirmeyi hedefliyor.
Günlük hayatın içinde çoğu zaman görünmeyen bakım emeği ve zihinsel iş yükü, proje kapsamında farklı deneyim alanlarıyla ele alınıyor. Fiba Grubu Kurumsal İletişim Direktörü Aylin Kurt Ganiç, bu eşitsizliğin yalnızca bireysel bir sorun olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, konunun ekonomik ve sosyal kalkınma açısından da önemli bir başlık olduğunu vurguluyor.
Labirent Enstalasyonu ile Sorumluluklara Ayna
Projenin dikkat çeken etkinliklerinden biri, 26 Şubat – 1 Mart tarihleri arasında Terminal İstanbul’da kurulacak dev labirent olacak. Ziyaretçiler labirentte ilerlerken günlük yaşamda üstlendikleri sorumluluklarla yüzleşecek ve bu görevlerin ne kadarını paylaştıklarını sorgulama fırsatı bulacak.
Labirent duvarlarında yer alan görevler ve veriler, bakım emeği ve zihinsel iş yükünün boyutunu ortaya koyarken ziyaretçilere “Taşıdığın yükün farkında mısın?” sorusunu yöneltiyor.
“Bir Kadının Kaç Şapkası Var?”
Mecidiyeköy Metro İstasyonu’nda 28 Şubat – 6 Mart tarihleri arasında sergilenecek bir diğer enstalasyon ise kadınların günlük hayatta üstlendiği çoklu rolleri sembolik bir anlatımla ele alıyor.
Ebeveynlik, eş, aşçı, hemşire ve veli gibi roller “şapkalar” üzerinden temsil edilirken, kadınların aynı anda birçok sorumluluğu üstlenmek zorunda kalmasına dikkat çekiliyor. Ziyaretçilere yöneltilen soru ise oldukça çarpıcı: “Bir kadının kaç şapkası var?”
Görünmeyen Yükler Kamusal Alanda
Proje kapsamında bir diğer çalışma da 28 Şubat – 8 Mart tarihleri arasında Marks & Spencer Bağdat Caddesi mağazası önünde yer alacak. Burada sergilenecek tasarım, günlük yaşamda küçük gibi görünen işlerin zamanla nasıl büyük bir zihinsel yük oluşturduğunu somut bir anlatımla ortaya koyuyor.
Enstalasyon, zihinsel iş yükünün çoğu zaman fark edilmeyen tarafını görünür kılmayı amaçlıyor.
Araştırma Sonuçları Dikkat Çekiyor
Fiba Grubu’nun Özyeğin Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirdiği “Bakım Emeği ve Zihinsel İş Yükünün Beyaz Yakalı Çalışanlar Üzerindeki Etkisi” araştırması da konunun iş hayatındaki yansımalarına ışık tutuyor.
Araştırmaya göre kadınların yüzde 31’i hayatlarının bir döneminde bakım emeği ve zihinsel iş yükü nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kaldığını belirtiyor. Evli ve çocuklu kadınların yüzde 14,53’ü ise en az bir kez bu nedenle terfi teklifini geri çevirdiğini ifade ediyor.
Öte yandan araştırmaya katılanların yüzde 85,26’sı, bakım emeği ve zihinsel iş yükünü dikkate alan iş yeri politikalarının çalışan motivasyonu ve iş tercihleri üzerinde olumlu etkisi olduğunu düşünüyor.
İş Gücü Piyasasına Etkisi Büyük
Bakım emeği ve zihinsel iş yükü konusu, kadınların iş gücü piyasasındaki konumunu doğrudan etkileyen yapısal bir mesele olarak öne çıkıyor. OECD verilerine göre Türkiye’de kadınlar, erkeklere kıyasla 3,5 kat daha fazla ücretsiz iş üstleniyor. Bu durum zaman yoksulluğu, kariyer kesintileri ve terfi fırsatlarının kaçırılması gibi sonuçlar doğurabiliyor.
Fiba Grubu’nun projeyi kamusal alanda deneyimlenebilir enstalasyonlarla ele alması, kurumsal sosyal sorumluluk yaklaşımını farklı bir noktaya taşıyor. Araştırma verileri de bakım emeğindeki eşitsizliğin yalnızca bireysel yaşamı değil; iş gücü verimliliğini, kariyer gelişimini ve ekonomik katılımı da doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.
İş dünyasında kapsayıcılık politikalarının güçlenmesi ve bakım sorumluluklarının daha dengeli paylaşılması, hem şirketlerin sürdürülebilir performansı hem de toplumsal kalkınma açısından kritik önem taşımaya devam ediyor.
