DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) Nedir?

DBS (doğrudan borçlandırma sistemi), bir tedarikçinin bayi ya da perakendecilere yaptığı vadeli satışların tahsilatını, bankanın alıcıya tanıdığı limit üzerinden vade gününde otomatik olarak gerçekleştirdiği tahsilat ve finansman modelidir.

Bir içecek ya da beyaz eşya üreticisi yüzlerce bayiye vadeli mal satıyorsa, her bayiden zamanında tahsilat yapmak ciddi bir operasyon yükü ve risk demektir. DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) bu yükü bankaya devreder. Banka, bayiye kredi değerlendirmesi yaparak bir DBS limiti tanımlar. Üretici, bu limit dahilinde bayiye mal satar ve faturayı sisteme işler. Vade günü geldiğinde banka, bayinin hesabından tutarı çeker ve üreticiye öder. Model Türkiye'de özellikle bayi ağıyla çalışan üretici ve distribütörlerde yaygındır.

DBS nasıl çalışır?

Sistemin üç tarafı vardır: satıcı firma, alıcı bayi ve banka. Satıcı ile banka arasında bir DBS sözleşmesi imzalanır, bayiler de bankayla ayrı bir kredi sözleşmesi yapar. Satıcı, fatura bilgilerini bankanın sistemine iletir ve bayinin kullanılabilir limiti bu tutar kadar bloke edilir.

Vade günü bayi hesabında yeterli bakiye yoksa banka, sözleşme türüne göre tutarı bayiye kredi olarak kullandırarak satıcıya öder. Bu nedenle satıcı açısından tahsilat riski büyük ölçüde bankaya geçer. Bayi ise mal alımı için ayrıca teminat göstermek zorunda kalmadan vade imkânı elde eder. Bazı uygulamalarda satıcı, onaylanmış alacağını vadeden önce iskontolu olarak da tahsil edebilir.

Perakendede dBS örneği

Varsayımsal olarak bir temizlik ürünleri distribütörü 300 bakkal ve yerel markete DBS ile satış yapıyor. Bir markete banka 500 bin TL limit tanımlamış. Distribütör 120 bin TL'lik 45 gün vadeli faturayı sisteme giriyor, marketin limiti 380 bin TL'ye iniyor. 45. gün banka tutarı marketin hesabından çekiyor ve distribütöre aktarıyor. Distribütörün satış ekibi tahsilat peşinde koşmak yerine satışa odaklanıyor.

DBS için dikkat edilmesi gerekenler

• Bayilere tanınan limitlerin satış hedefleriyle uyumlu olmasını sağlayın, yetersiz limit satışı kısıtlar.
• Banka komisyonları ve faiz maliyetlerinin kimin üzerinde kalacağını sözleşmede netleştirin.
• Limit kullanım oranlarını düzenli izleyin, limitini sürekli dolduran bayiler finansal sıkıntının erken işareti olabilir.

İlgili terimler

DBS ile ilgili terimler arasında bayi, distribütör, geleneksel kanal ve toptancı bulunur. Finansman modellerine dair değerlendirmeler sektörel raporlar başlığında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü