Maliyet Artı Fiyatlandırma (Cost-Plus Pricing) Nedir?

Maliyet artı fiyatlandırma, bir ürünün satış fiyatının birim maliyetin üzerine sabit bir yüzde ya da tutar kâr payı eklenerek belirlendiği basit fiyatlandırma yöntemidir.

Perakendede fiyat belirlemenin en eski ve en anlaşılır yolu maliyet artı fiyatlandırmadır. Ürünün alış maliyeti hesaplanır ve üzerine belirlenen oranda kâr payı eklenir. Kâr payı genellikle markup oranı olarak ifade edilir. Yöntem hesaplaması kolay olduğu ve maliyetlerin karşılanmasını garanti ettiği için küçük işletmelerde ve çok sayıda ürünün fiyatlandığı kategorilerde yaygındır. Ancak müşterinin ödeme isteğini ve rakip fiyatlarını dikkate almadığı için tek başına kullanıldığında fırsat kaçırabilir ya da müşteri kaybettirebilir.

Maliyet artı fiyatlandırma nasıl çalışır?

Formül: Satış fiyatı = Birim maliyet × (1 + Markup oranı). Örneğin maliyeti 100 TL olan bir ürüne yüzde 40 markup uygulanırsa satış fiyatı 140 TL olur. Bu durumda brüt kâr marjı 40 / 140, yani yaklaşık yüzde 28,6'dır. Markup ile marjın karıştırılması fiyatlamada sık yapılan bir hatadır.

Birim maliyet yalnızca fatura fiyatı değildir; nakliye, fire ve tedarikçiden alınan iskontolar da hesaba katılmalıdır. Kategoriye göre farklı markup oranları uygulanır: Hızlı dönen ürünlerde düşük, yavaş dönen ve hizmet gerektiren ürünlerde yüksek oranlar tercih edilir. Büyük perakendeciler bu yöntemi bir başlangıç noktası olarak kullanır, ardından rakip fiyatları ve esneklik verisiyle düzeltir.

Perakendede maliyet artı fiyatlandırma örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir hırdavat mağazası tüm el aletlerine yüzde 50 markup uyguluyor. Maliyeti 200 TL olan bir çekiç 300 TL'ye satılıyor. Mağaza sahibi, aynı çekicin yakındaki yapı marketinde 250 TL olduğunu öğreniyor ve bu üründe satışlarının düştüğünü görüyor. Bilinen ürünlerde markup'ı düşürüp rakiple yakın fiyat veriyor, müşterinin karşılaştırma yapmadığı küçük aksesuarlarda ise yüksek oranı koruyor.

Maliyet artı fiyatlandırma için dikkat edilmesi gerekenler

• Markup ile marj farklı paydalara dayanır; fiyat kararlarında hangi oranın kullanıldığı açıkça belirtilmelidir.
• Maliyet artarken otomatik fiyat artışı müşterinin fiyat algısını ve rakiplere göre konumu bozabilir.
• Maliyet hesaplamasına arka marj kalemleri dahil edilip edilmeyeceği şirket genelinde tek bir kurala bağlanmalıdır.
• Yöntem, rakip fiyatlarını izleyen bir fiyat kontrolüyle birlikte kullanılmalıdır.

İlgili terimler

Maliyet artı fiyatlandırmayla ilgili kavramlar arasında satılan malın maliyeti, teslim edilmiş maliyet, fiyat esnekliği ve başabaş noktası bulunur. Perakende fiyatlamasına dair haberler gıda perakendesi sayfasında takip edilebilir.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü