Pasaj (Alışveriş Pasajı) Nedir?

Pasaj, iki cadde ya da sokağı birbirine bağlayan, üstü kapalı ya da açık bir geçidin iki yanına dizilmiş dükkânlardan oluşan alışveriş yapısıdır; şehir merkezlerinde AVM'lerden önce yaygın olan bir perakende formatıdır.

Pasaj, şehir merkezlerindeki alışveriş kültürünün önemli parçalarından biridir. Bir binanın zemin katından geçen ve iki caddeyi birbirine bağlayan koridor boyunca dükkânlar sıralanır. Avrupa'da 19. yüzyılda yaygınlaşan bu yapılar, Türkiye'de özellikle İstanbul, İzmir ve Ankara'nın ticaret merkezlerinde gelişti. Pasajlar çoğu zaman tek bir ürün grubunda uzmanlaşır: elektronik, cep telefonu, kırtasiye, kitap, plak, kumaş ya da altın. Bu uzmanlaşma, müşteriyi belirli bir ihtiyaç için doğrudan pasaja yönlendirir ve pasajı bir tür hedef alışveriş noktasına dönüştürür.

Pasaj nasıl çalışır?

Dükkânlar genellikle küçük metrekareli ve farklı mülk sahiplerine aittir. Kiracılar ayrı ayrı sözleşme yapar. Ortak alanların temizliği, güvenliği ve aydınlatması bir yönetim ya da site yönetimi tarafından yürütülür ve dükkân sahiplerinden aidat toplanır. AVM'lerdeki gibi merkezi bir kiracı karması planı çoğunlukla bulunmaz.

Pasajın başarısı, cadde trafiğinden ne kadar pay aldığına bağlıdır. İki işlek caddeyi birbirine bağlayan bir pasaj, yayaların kısa yol olarak kullanmasıyla doğal bir trafik kazanır. Girişleri görünmez ya da bakımsız olan pasajlar ise zamanla boşalır. Bu nedenle giriş cephesi, tabela ve aydınlatma pasajın vitrini sayılır.

Perakendede pasaj örneği

Varsayımsal bir örnek: Şehir merkezindeki eski bir pasajda dükkânların yarısı boş kalmış. Yeni yönetim, pasajı tasarım ve yerel marka odaklı yeniden konumlandırmaya karar veriyor. Boş dükkânlar genç tasarımcılara uygun kirayla veriliyor, pasajın girişleri yenileniyor ve hafta sonları küçük pazarlar kuruluyor. Pasaj kısa sürede sosyal medyada paylaşılan bir uğrak noktasına dönüşüyor ve doluluk artıyor.

Pasaj için dikkat edilmesi gerekenler

• Giriş cepheleri ve tabela düzeni pasajın görünürlüğü için birlikte planlanmalıdır.
• Ortak alan aidatları şeffaf yönetilmeli, bakım eksikliği tüm dükkânları etkiler.
• Eski yapılarda yangın güvenliği ve kaçış yolları düzenli denetlenmelidir.
• Uzmanlaşma korunurken ziyaretçi çekecek kafe gibi tamamlayıcı kiracılar da düşünülmelidir.

İlgili terimler

Pasajla bağlantılı terimler arasında çarşı, arasta, cadde mağazacılığı ve AVM doluluk oranı yer alır. Alışveriş alanları ve gayrimenkul haberleri AVM ve gayrimenkul sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü