Perakende Sektörü

Takvim Etkisi (Calendar Shift) Nedir?

Takvim etkisi, bayram, tatil, hafta sonu sayısı veya artık yıl gibi takvim farklarının iki dönem arasındaki satış karşılaştırmasını yapay biçimde artırması ya da azaltmasıdır.

Takvim Etkisi (Calendar Shift)

Bir ayın satışı geçen yıla göre düştüyse önce takvime bakmak gerekir. Takvim etkisi, iki dönemin gün yapısı farklı olduğu için satış rakamlarında oluşan ve gerçek talep değişimini yansıtmayan farktır. Türkiye'de en belirgin örnek dinî bayramlardır. Hicri takvime bağlı Ramazan ve Kurban bayramları her yıl miladi takvimde yaklaşık 10-11 gün öne kayar ve bayram alışverişi bir aydan diğerine geçebilir. Satış analistleri, kategori yöneticileri ve yatırımcı ilişkileri ekipleri sonuçları açıklarken bu etkiyi ayrıca belirtir. Aksi halde bir ayın parlak, ertesi ayın zayıf sonucu yanlış yorumlanır ve gereksiz aksiyonlar alınır.

Takvim etkisi nasıl çalışır?

Takvim etkisinin kaynakları birkaç başlıkta toplanır: bayram ve resmî tatillerin yer değiştirmesi, ayın kaç cumartesi ve pazar içerdiği, artık yılın şubata eklediği gün, okul tatillerinin başlangıç tarihleri ve maaş ödeme günlerinin hafta sonuna denk gelmesi.

Etkiyi ölçmek için önce benzer gün sayısıyla karşılaştırma yapılır. Ardından bayram öncesi haftaların satışları iki yıl için hizalanır. 4-5-4 perakende takvimi hafta sonu farkını giderir, ama hareketli bayramları ayrıca düzeltmek gerekir.

Perakendede takvim etkisi örneği

Varsayımsal olarak bir şarküteri ve kuru gıda zincirinde geçen yıl Ramazan Bayramı öncesi alışverişin büyük kısmı nisan ayına düşüyor. Bu yıl bayram öne kaydığı için alışverişin bir bölümü mart ayına geçiyor. Mart satışları geçen yıla göre yüzde 25, nisan satışları ise yüzde 5 büyümüş görünüyor. İki ay birlikte değerlendirildiğinde gerçek büyüme yüzde 15 civarında çıkıyor ve zincir aylık raporda bayram alışveriş dönemi kaymasını not olarak düşüyor.

Takvim etkisi için dikkat edilmesi gerekenler

  • Aylık sonuçlar yorumlanırken komşu aylar birlikte okunmalıdır.
  • Talep tahmini modellerinde bayramlar sabit tarih yerine hareketli olay olarak tanımlanmalıdır.
  • Kampanya takvimi geçen yılın tarihleri yerine bu yılın bayram haftalarına göre kurulmalıdır.
  • Sevkiyat ve personel planı, bayram öncesi yoğunluğun hangi haftaya düştüğüne göre ayarlanmalıdır.

İlgili terimler

Takvim etkisiyle birlikte ele alınan kavramlar arasında mevsimsellik, maaş günü etkisi, hava durumu etkisi ve okula dönüş sezonu bulunur. Dönemsel satış verilerini sektörel raporlar başlığında takip edebilirsiniz.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "Takvim Etkisi (Calendar Shift) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/takvim-etkisi-calendar-shift-nedir/

T harfiyle başlayan diğer terimler