Barkod (EAN-13) Nedir?
Barkod (EAN-13), 13 haneli küresel ürün numarasını siyah-beyaz çizgilerle kodlayan ve kasada, depoda okuyucuyla hızla okunan, perakendede en yaygın kullanılan ürün barkodu standardıdır.

EAN-13 barkod, tüketici ürünlerinin ambalajında gördüğümüz 13 rakamlı çizgili koddur. Kodun taşıdığı numara, ürünün GTIN numarasıdır. Kasiyer ürünü okuttuğunda sistem bu numarayla ürün kartını bulur, fiyatı getirir ve stoktan düşer. Depoda mal kabul, sayım ve sipariş toplama gibi işlemler de aynı numara üzerinden yürür. Barkodun yaygınlaşması, kasada hızlı ve hatasız fiyatlandırmayı ve otomatik stok takibini mümkün kılmıştır.
EAN-13 barkod nasıl çalışır?
13 hane üç bölümden oluşur. İlk haneler GS1 ülke ya da kuruluş önekidir; Türkiye'de kayıtlı firmalara verilen numaralar genellikle 868 veya 869 ile başlar. Bu önek ürünün nerede üretildiğini değil, numaranın hangi GS1 kuruluşu tarafından verildiğini gösterir. Ardından firma ve ürün numarası gelir, son hane ise kontrol basamağıdır.
Kontrol basamağı, diğer 12 hanenin belirli bir formülle hesaplanmasıyla bulunur ve okuma hatasını yakalar. Tartılı ürünlerde ise mağaza içi kullanım için ayrılmış önekler kullanılır; terazinin bastığı barkod, ürün kodu ile ağırlık ya da fiyat bilgisini birlikte taşır.
Perakendede EAN-13 barkod örneği
Örneğin bir mahalle marketi kasasında müşteri, aynı markanın iki farklı gramajlı makarnasını alıyor. Kasiyer her iki ürünü de okutuyor; ambalajlar benzer görünse de barkodlar farklı olduğu için sistem doğru fiyatları getiriyor. Şarküteri reyonunda tartılan peynirin etiketi ise mağaza içi barkodla basılıyor ve kasada okutulduğunda ağırlığa göre hesaplanmış tutar doğrudan fişe geçiyor.
EAN-13 barkod için dikkat edilmesi gerekenler
- Barkodun baskı kalitesi, boyutu ve zemin rengi okunabilirliği doğrudan etkiler, ambalaj tasarımında standart ölçülere uyulmalıdır.
- Aynı barkodun farklı ürünlere verilmesi kasada yanlış fiyat ve stok hatası doğurur.
- Önekin ülkeyi değil numarayı veren kuruluşu gösterdiği unutulmamalı, menşe bilgisi için barkod kullanılmamalıdır.
- Kasada okunmayan barkodlar için elle giriş yapılan işlemler ayrı raporlanmalı, sorunlu ürünler tespit edilmelidir.
İlgili terimler
Barkodla ilişkili terimler tartılı ürün, RFID, POS ve mal kabul olarak sıralanabilir. Mağaza teknolojisiyle ilgili haberler dijital dönüşüm ve omnichannel başlığında, sektörün diğer gündem maddeleri ise son perakende haberlerinde yer alıyor.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü