Mal Kabul Nedir?

Mal kabul, tedarikçiden ya da dağıtım merkezinden gelen ürünlerin mağaza veya depoda teslim alınması, sipariş ve irsaliyeyle karşılaştırılarak kontrol edilmesi ve stok kaydına geçirilmesi sürecidir.

Stok doğruluğu, ürün rafa çıkmadan önce, arka kapıda başlar. Mal kabul, gelen sevkiyatın teslim alınıp sayıldığı, kalite ve tarih kontrolünden geçirildiği ve sisteme girildiği adımdır. Mağazalarda genellikle bir mal kabul sorumlusu ya da vardiya amiri bu işi yapar, büyük depolarda ise ayrı ekipler bulunur. Bu aşamada yapılan bir hata, sonraki her işlemi etkiler: eksik gelen ürün tam girilirse stok kaydı şişer, tarihi yakın ürün fark edilmezse fire artar. Bu yüzden mal kabul hem operasyonun hem de kayıp önlemenin kontrol noktasıdır.

Mal kabul nasıl çalışır?

Araç rampaya yanaştığında önce mühür ve araç sıcaklığı (soğuk zincir ürünlerinde) kontrol edilir. Ardından koliler ya da paletler sayılır ve irsaliye ile satın alma siparişi karşılaştırılır. Elektronik veri değişimi kullanan zincirlerde tedarikçi önceden ön sevk bildirimi gönderir ve el terminaliyle koli barkodları okutularak kontrol hızlanır.

Ürün düzeyinde son kullanma tarihi, ambalaj hasarı ve gerekiyorsa ürün sıcaklığı kontrol edilir. Eksik, fazla ya da hasarlı ürün tutanakla kayda geçirilir ve tedarikçiye bildirilir. Kabul onaylandığında sistem stoğu artırır, fatura eşleştirmesi için finans ekibine bilgi gider.

Perakendede mal kabul örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir market sabah bir süt tedarikçisinden 40 kolilik sevkiyat alıyor. Sayımda 38 koli çıkıyor ve iki kolide son kullanma tarihi iki gün sonrayı gösteriyor. Mal kabul sorumlusu eksik iki koliyi tutanağa yazıyor, tarihi kısa iki koliyi iade ediyor ve sisteme 36 koli giriyor. Tedarikçinin faturası da bu miktara göre düzeltiliyor. Böylece ne stok kaydı şişiyor ne de raf ömrü kısa ürün satışa çıkıyor.

Mal kabul için dikkat edilmesi gerekenler

• Mal kabul belirli saatlerde ve planlı yapılmalı, yoğun satış saatlerinde arka kapı trafiği kontrolü zorlaştırır.
• Sevkiyatı teslim eden şoför ile teslim alan çalışan, farkları aynı belge üzerinde imzalamalıdır.
• Soğuk zincir ürünleri kontrol edildikten sonra bekletilmeden soğuk alana alınmalıdır.
• Kabul eden çalışanın irsaliye miktarını görmeden sayım yapması, hataları azaltır.

İlgili terimler

Mal kabulle bağlantılı terimler arasında kör sayım, e-irsaliye, arka depo ve OTIF bulunur. Market operasyonlarına dair haberleri gıda perakendesi sayfasında bulabilirsiniz.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü