COCO ve DODO (İstasyon İşletme Modelleri) Nedir?

COCO ve DODO, akaryakıt istasyonlarının ve istasyon marketlerinin mülkiyet ve işletme biçimini anlatan kısaltmalardır: COCO şirkete ait ve şirketçe işletilen, DODO ise bayiye ait ve bayice işletilen istasyonu ifade eder.

COCO ve DODO, akaryakıt dağıtım şirketlerinin istasyon ağını sınıflandırmak için kullandığı modellerdir. COCO (Company Owned Company Operated) istasyonun arazisi ve işletmesi dağıtım şirketindedir. DODO (Dealer Owned Dealer Operated) modelinde ise istasyon bayinin mülküdür ve bayi tarafından işletilir. Arada CODO ve DOCO gibi karma modeller de vardır. Bu ayrım, istasyondaki marketin ürün çeşidini, fiyatını ve kampanyalarını kimin belirleyeceğini doğrudan etkiler. Market tarafı genellikle akaryakıt istasyonu marketi olarak ele alınır.

COCO ve DODO nasıl çalışır?

COCO istasyonlarda dağıtım şirketi personeli, marketi, kasayı ve kampanyaları doğrudan yönetir. Market çeşidi merkezden belirlenir, satış verisi şirketin sistemine akar. Yatırım yükü şirkettedir ama kontrol de tamamen ondadır.

DODO istasyonlarda bayi, şirketin markasını ve akaryakıtını kullanır, ancak marketi çoğunlukla kendi hesabına işletir. Şirket marka standartları, görsel kimlik ve bazı kategori anlaşmaları koyar; çeşit ve fiyat kararlarında ise bayinin söz hakkı daha geniştir. CODO modelinde arazi şirkete aittir ama işletmeyi bayi yapar, bu da franchise ilişkisine benzer bir yapı doğurur.

Perakendede COCO ve DODO örneği

Örnek olarak bir dağıtım şirketinin otoyol üzerindeki COCO istasyonunu düşünelim: market merkezden planlanan hazır kahve, sandviç ve atıştırmalık reyonuyla işletiliyor. Aynı markanın ilçedeki DODO istasyonunda ise bayi, bölge müşterisine göre ekmek, tüp ve mahalle bakkalı ürünleri satıyor. Şirket iki istasyonu aynı tabelayla sunsa da sepet yapısı ve kârlılık farklı çıkıyor. Merkezi kampanyalar COCO istasyonda eksiksiz uygulanırken DODO istasyonda bayinin katılımına bağlı kalıyor. Müşteri ise iki noktada aynı uygulamanın geçmesini bekliyor.

COCO ve DODO için dikkat edilmesi gerekenler

• DODO istasyonlarda marka standartlarının denetimi, sözleşmede açık kriterlere bağlanmalıdır.
• Market kampanyaları iki modelde farklı uygulanıyorsa müşteri iletişimi buna göre ayrılmalıdır.
• COCO yatırımı, istasyonun market cirosu potansiyeliyle birlikte değerlendirilmelidir.
• Bayi istasyonlarında satış verisinin paylaşımı sözleşmeyle güvenceye alınmalıdır.

İlgili terimler

COCO ve DODO ile bağlantılı terimler arasında yakın market, şirket mağazası, bayi ve anlık tüketim kanalı yer alır. Market ve istasyon perakendesi haberleri için gıda perakendesi sayfasına göz atabilirsiniz.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü