Depozito Yönetim Sistemi (DYS) Nedir?

Depozito Yönetim Sistemi (DYS), içecek ambalajlarına satışta eklenen depozito bedelinin, boş ambalaj iade noktalarına getirildiğinde tüketiciye geri ödendiği ve ambalajların ayrı toplanarak geri kazanıldığı sistemdir.

Depozito Yönetim Sistemi (DYS), tüketicinin içecek alırken ambalaj için küçük bir depozito ödemesi ve boş şişe ya da kutuyu iade ettiğinde bu bedeli geri almasıdır. Amaç, plastik şişe, metal kutu ve cam gibi ambalajların çöpe ya da doğaya gitmeden temiz ve ayrı biçimde toplanmasıdır. Türkiye'de sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın düzenlemeleri ve Türkiye Çevre Ajansı'nın yönetimiyle aşamalı olarak hayata geçirilmektedir. Perakendeciler, hem içecek satan hem de iade noktası olan taraf olarak sistemin merkezinde yer alır.

Depozito Yönetim Sistemi nasıl çalışır?

Sisteme dahil ürünlerin ambalajı, depozitolu olduğunu gösteren bir işaret ve okunabilir bir kod taşır. Tüketici ürünü satın alırken depozito bedeli fiyata eklenir. Boş ambalaj, mağazalara ya da toplu alanlara yerleştirilen depozito iade makinelerine (reverse vending machine) veya elle iade noktalarına getirilir. Makine ambalajın kodunu okur, sıkıştırır ve tüketiciye para, kupon ya da dijital bakiye olarak iade yapar.

Toplanan ambalajlar lojistik firmalarıyla sayım ve geri kazanım tesislerine gönderilir. Perakendeci, iade noktası işletmenin karşılığında belirli düzenlemelere göre hizmet bedeli alabilir. Sistem, ambalajların kaynağında ayrı ve temiz toplanmasını sağladığı için geri dönüşüm kalitesini yükseltir.

Perakendede Depozito Yönetim Sistemi örneği

Varsayımsal bir örnekte, bir süpermarket girişine iki depozito iade makinesi yerleştiriliyor. Müşteriler iade karşılığında aldıkları kuponu aynı mağazada alışverişte kullanabiliyor. Mağaza, makinelerin doluluk durumunu uzaktan izliyor ve haftalık toplama sıklığını bu veriye göre ayarlıyor. Makinelerin kurulduğu alanın, kasa önü akışını bozmayacak şekilde seçilmesine özellikle dikkat ediliyor.

Depozito Yönetim Sistemi için dikkat edilmesi gerekenler

• İade makinelerinin yeri müşteri trafiği ve hijyen açısından planlanmalı, gıda reyonlarından ayrı tutulmalıdır.
• Kasa sisteminde depozito bedeli üründen ayrı bir kalem olarak gösterilmelidir.
• Makine arızaları için hızlı servis ve yedek elle iade süreci tanımlanmalıdır.
• Uygulama takvimi ve kapsamdaki değişiklikler resmi duyurulardan düzenli takip edilmelidir.

İlgili terimler

DYS ile ilişkili terimler arasında genişletilmiş üretici sorumluluğu, sıfır atık, tersine lojistik ve ambalaj bildirim sistemi yer alır. Sürdürülebilirlik haberleri için sürdürülebilirlik ve akıllı tüketim sayfasına, sektörün diğer gelişmeleri için güncel perakende haberlerine bakabilirsiniz.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü