OTC (Reçetesiz Satılan Ürün) Nedir?

OTC (Over the Counter, reçetesiz satılan ürün), hekim reçetesi gerekmeden satın alınabilen ilaçları ve sağlık ürünlerini ifade eder; Türkiye'de reçetesiz ilaçlar da yalnızca eczanelerde satılabilir.

OTC (Over the Counter, reçetesiz satılan ürün), doktor reçetesi olmadan alınabilen ilaç ve sağlık ürünlerini tanımlar. Hafif ağrı kesiciler, bazı soğuk algınlığı ilaçları, boğaz pastilleri ve haricen kullanılan bazı kremler bu gruba örnektir. Bazı ülkelerde OTC ilaçlar marketlerde ve benzin istasyonlarında da satılabilir. Türkiye'de ise ilaçlar, reçetesiz olanlar dahil, yalnızca eczanelerde satılabilir; market ve diğer perakende kanalları ilaç satamaz. Bu nedenle Türkiye'de perakende sektöründe OTC terimi, eczane kanalındaki reçetesiz ilaç satışlarını ve bu ürünlerin kategori yönetimini anlatmak için kullanılır.

OTC nasıl çalışır?

Bir ilacın reçeteli ya da reçetesiz statüde olacağına ilgili sağlık otoritesi karar verir. Reçetesiz ilaçlarda müşteri ürünü kendisi isteyebilir, ancak eczacı ürünün doğru kullanımı, olası etkileşimler ve uyarılar konusunda bilgi verir. Eczanelerde OTC ürünler çoğu zaman tezgâh arkasında ya da eczacı kontrolündeki raflarda tutulur.

İlaçların reklamı mevzuatla sıkı biçimde sınırlandırılmıştır. Bu nedenle OTC ilaçlar ile gıda takviyeleri ve dermokozmetik ürünlerin pazarlama kuralları birbirinden farklıdır. Eczane perakendesinde OTC, parafarmasi ürünleriyle birlikte reçeteli ilaç dışındaki gelirlerin parçasıdır. Market ve kozmetik zincirleri ise bu sınır nedeniyle ilaç yerine pastil, vitamin içeren gıda takviyesi ve kişisel bakım gibi ilaç statüsünde olmayan sağlık ürünleriyle rekabet eder; bu ürünlerin raf yerleşimi ve iletişimi, ilaçla karıştırılmayacak şekilde kurgulanır.

Perakendede OTC örneği

Örnek olarak bir eczane, kış aylarında soğuk algınlığı dönemine hazırlanıyor. Eczacı, reçetesiz ürünlerin stoklarını geçen yılın satışlarına göre planlıyor. Ürün isteyen müşteriye kullandığı diğer ilaçları sorarak uygun ürünü öneriyor. Aynı dönemde boğaz pastilleri ve nemlendirici burun spreyleri gibi tamamlayıcı ürünler parafarmasi rafında görünür bir yere alınıyor.

OTC için dikkat edilmesi gerekenler

• Türkiye'de ilaçların eczane dışında satışı yasal değildir, perakende kanalları bu sınırı bilmelidir.
• İlaç reklamına ilişkin kısıtlamalar, eczane içi teşhir ve iletişimde de dikkate alınmalıdır.
• Eczacı danışmanlığı, reçetesiz ürünlerde de güvenli kullanımın temel unsurudur.
• Stoklar son kullanma tarihine göre FEFO mantığıyla yönetilmelidir.

İlgili terimler

OTC ile ilişkili terimler arasında parafarmasi, İTS, FEFO ve kategori yönetimi yer alır. Kişisel bakım ürünlerine dair haberler kişisel bakım ürünleri sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü