FEFO (İlk Biten İlk Çıkar) Nedir?

FEFO (ilk biten ilk çıkar), depo ve mağazada son kullanma tarihi en yakın olan ürünün, geliş sırasından bağımsız olarak önce sevk edilmesi ya da rafın önüne konmasını öngören stok çıkış kuralıdır.

FEFO (First Expired, First Out), yani ilk biten ilk çıkar, raf ömrü olan ürünlerde stokun hangi sırayla kullanılacağını belirleyen kuraldır. Klasik FIFO yaklaşımında depoya ilk giren ürün ilk çıkar. Ancak bazen sonradan gelen bir parti, daha önce üretilmiş olduğu için daha erken tarihli olabilir. FEFO, bu durumda geliş sırasına değil son kullanma tarihine bakar. Süt ürünleri, et, hazır yemek, ekmek, bebek maması, kozmetik ve ilaç gibi kategorilerde market zincirleri ve eczaneler FEFO'yu hem fireyi azaltmak hem de gıda güvenliğini korumak için uygular.

FEFO nasıl çalışır?

Depoda her palet ya da koli için son kullanma tarihi lot bilgisiyle birlikte kaydedilir. Mağaza siparişi geldiğinde depo yönetim sistemi, toplayıcıyı en yakın tarihli ürünün bulunduğu göze yönlendirir. Bazı zincirler ayrıca "mağazaya en az şu kadar gün raf ömrüyle sevk et" kuralı koyar; çok kısa ömrü kalmış ürün mağazaya gönderilmez, indirimli satış ya da bağış kanalına ayrılır.

Mağazada FEFO'nun karşılığı raf rotasyonudur. Personel yeni gelen ürünleri rafın arkasına, eski tarihli ürünleri öne dizer. Tarihi yaklaşan ürünler düzenli kontrol listeleriyle raftan alınır ya da indirim etiketiyle satışa sunulur. Dolaplarda yoğun çalışan market reyonlarında bu kontrol günlük yapılır.

Perakendede FEFO örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir yoğurt üreticisinden dağıtım merkezine pazartesi 20 gün raf ömrü kalan bir parti, salı ise 12 gün raf ömrü kalan bir başka parti geliyor. FIFO uygulansaydı pazartesi gelen parti önce çıkacaktı. FEFO kuralıyla sistem önce salı gelen, daha kısa ömürlü partiyi mağazalara gönderiyor. Mağazada da reyon görevlisi bu ürünleri rafın önüne diziyor ve hafta sonunda tarihi geçen ürün miktarı azalıyor.

FEFO için dikkat edilmesi gerekenler

• Son kullanma tarihleri mal kabulde doğru girilmezse sistem yanlış partiyi önerir.
• Mağazaya sevk için asgari kalan raf ömrü kuralı kategori bazında belirlenmelidir.
• Mağaza personeli raf rotasyonu konusunda eğitilmeli, yeni ürünü öne dizme alışkanlığı denetlenmelidir.
• Tarihi yaklaşan ürünler için indirim ya da gıda bankacılığı gibi kanallar önceden planlanmalıdır.

İlgili terimler

FEFO ile ilişkili kavramlar arasında SKT ve TETT, gıda israfı, soğuk zincir ve shrinkage bulunur. Gıda lojistiği haberleri lojistik ve tedarik sayfasında, sektörün diğer başlıkları ana sayfada.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü