ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) Nedir?

ÖTV (özel tüketim vergisi), akaryakıt, motorlu taşıtlar, tütün ürünleri, alkollü içecekler ve bazı dayanıklı tüketim malları gibi kanunda listelenen ürünlerden, genellikle üretici ya da ithalatçı aşamasında bir kez alınan vergidir.

Bir otomobilin, bir şişe alkollü içeceğin ya da bir paket sigaranın fiyatında KDV'nin yanında başka bir vergi daha vardır: ÖTV, yani özel tüketim vergisi. Türkiye'de 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile düzenlenen bu vergi, yalnızca kanuna ekli listelerde sayılan ürünlerden alınır. KDV'den farklı olarak her aşamada değil, kural olarak ürünün ilk teslimi ya da ithalatı aşamasında bir kez tahsil edilir. Perakendeciler için ÖTV, özellikle akaryakıt istasyonu marketleri, elektronik, beyaz eşya ve içecek kategorilerinde fiyatları doğrudan etkiler.

ÖTV nasıl çalışır?

Kanun, ürünleri dört ana listede toplar. Birinci listede akaryakıt ve enerji ürünleri, ikinci listede motorlu taşıtlar, üçüncü listede tütün ürünleri ve alkollü içecekler, dördüncü listede ise cep telefonu, bazı elektronik ve ev aletleri, kozmetik ürünleri gibi diğer mallar yer alır.

Vergi, ürünün türüne göre maktu, yani birim başına sabit tutar olarak ya da nispi, yani fiyatın yüzdesi olarak hesaplanabilir. ÖTV dahil fiyat üzerinden ayrıca KDV hesaplanır. ÖTV oranları ve tutarları sık değiştiğinden, güncel değerler Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularından takip edilmelidir. Oran değişiklikleri genellikle yürürlüğe girdiği gün raf fiyatlarına yansıtılmayı gerektirir.

Perakendede öTV örneği

Varsayımsal olarak bir elektronik zinciri, dördüncü listede yer alan bir ürün grubunda ÖTV oranının artırıldığı haberini alıyor. Yeni oran tedarikçi faturalarına yansıyınca ürünün maliyeti yükseliyor. Zincir, elindeki eski maliyetli stokla yeni maliyetli stok arasında fiyat politikasını belirlemek zorunda kalıyor. Kategori ekibi rakiplerin fiyatlarını izliyor, etiketleri değişikliğin yürürlüğe girdiği gün güncelliyor ve kampanya planını yeniden kuruyor.

ÖTV için dikkat edilmesi gerekenler

• ÖTV değişikliklerini resmi duyuru anında takip edin ve fiyat güncelleme sürecini hızlı işletin.
• Fiyat ve marj analizlerinde ÖTV ile KDV'yi ayrı satırlarda gösterin.
• Oran değişikliği öncesi stok alım kararlarının hem maliyet hem talep etkisini birlikte değerlendirin.

İlgili terimler

ÖTV ile bağlantılı terimler arasında KDV, fiyat noktası, akaryakıt istasyonu marketi ve tavsiye edilen satış fiyatı yer alır. Vergi gündemine dair değerlendirmeler özel analizler sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü