KDV (Katma Değer Vergisi) Nedir?

KDV (katma değer vergisi), mal ve hizmet teslimlerinin her aşamasında yaratılan katma değer üzerinden alınan, yükü nihai tüketiciye yansıyan ve işletmelerin indirim mekanizmasıyla yalnızca farkı ödediği genel tüketim vergisidir.

Raftaki her etiket fiyatının içinde bir vergi vardır: KDV, yani katma değer vergisi. Türkiye'de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu ile düzenlenen bu vergi, perakendecinin günlük hayatının en çok dokunduğu vergidir. İşletme, sattığı mal üzerinden KDV tahsil eder, aldığı mal ve hizmetler için ödediği KDV'yi ise bundan düşer. Aradaki farkı vergi dairesine öder. Böylece vergi, üretimden perakendeye her aşamada yalnızca eklenen değer üzerinden alınmış olur ve yükü sonunda tüketiciye geçer.

KDV nasıl çalışır?

Sistemin temel mantığı indirim mekanizmasıdır. Formül: Ödenecek KDV = Satışlar üzerinden hesaplanan KDV − Alışlar ve giderler için ödenen indirilecek KDV. Sonuç negatifse fark sonraki döneme devreder; belirli durumlarda iade talep edilebilir.

Ürün ve hizmet gruplarına göre farklı oranlar uygulanır; temel gıda gibi bazı gruplar indirimli oranlara tabidir. Oranlar ve hangi ürünün hangi orana girdiği zaman zaman değiştiği için güncel oranlar Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularından takip edilmelidir. Mükellefler KDV beyannamesini dönemsel olarak verir. Bazı işlemlerde vergi, satıcı yerine alıcı tarafından kısmen beyan edilir; buna KDV tevkifatı denir. Perakendede raf etiketindeki fiyat KDV dahil gösterilir.

Perakendede kDV örneği

Varsayımsal bir hesap: Bir market, KDV hariç 100 TL'ye aldığı bir ürünü KDV hariç 130 TL'ye satıyor ve ürünün tabi olduğu oranın örnek olarak yüzde 10 olduğunu varsayalım. Alışta tedarikçiye 10 TL KDV ödüyor, satışta müşteriden 13 TL KDV tahsil ediyor. Vergi dairesine ödenecek tutar 3 TL'dir, yani yalnızca marketin eklediği 30 TL'lik değerin vergisi. Raf etiketinde ise fiyat 143 TL olarak görünür.

KDV için dikkat edilmesi gerekenler

• Ürün kartlarındaki KDV oranlarını oran değişikliklerinde aynı gün güncelleyin, yanlış oran hem fiyatı hem beyanı bozar.
• Fiyat analizlerinde marjı KDV hariç tutarlar üzerinden hesaplayın.
• İndirilecek KDV'nin dayanağı olan faturaları eksiksiz ve zamanında kayda alın.
• Oran ve uygulama değişikliklerini GİB duyurularından ve mali müşavirinizle birlikte takip edin.

İlgili terimler

KDV ile ilgili terimler arasında ÖTV, tax free, e-Fatura ve fiyat etiketi zorunluluğu bulunur. Vergi ve mevzuat konularındaki değerlendirmeler özel analizler bölümünde.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü