TMS (Taşıma Yönetim Sistemi) Nedir?

TMS (taşıma yönetim sistemi), bir şirketin sevkiyatlarının planlanması, taşıyıcı seçimi, rota ve yük optimizasyonu, araç takibi ve navlun maliyetlerinin kontrolü için kullandığı yazılımdır.

TMS (Transportation Management System), ürünler depodan çıktıktan sonra devreye giren planlama yazılımıdır. Hangi siparişin hangi araca yükleneceğini, aracın hangi sırayla hangi adreslere gideceğini, işin hangi nakliye firmasına verileceğini ve bunun maliyetini belirler. Perakendecinin depo içini WMS yönetirken depo dışındaki taşıma ağını TMS yönetir. Mağaza sevkiyatları, tedarikçiden toplama turları ve e-ticaret teslimatları aynı sistemde planlanabilir.

TMS nasıl çalışır?

Siparişler ERP ya da WMS'ten TMS'e aktarılır. Sistem, araç kapasitelerini, teslimat zaman pencerelerini, mağaza rampa saatlerini ve trafik koşullarını dikkate alarak yükleri araçlara dağıtır ve rota optimizasyonu yapar. Taşıyıcılar arasında fiyat ve performansa göre seçim yapılır; sevkiyat sırasında araçlar GPS ile izlenir.

Teslimattan sonra TMS, nakliye faturalarını anlaşmalı tarifelerle karşılaştırır ve fark varsa uyarı verir. Raporlarda araç doluluk oranı, kilometre başına maliyet, zamanında teslimat oranı ve boş dönüş oranı yer alır. Bu veriler nakliye ihalelerinde pazarlık gücü sağlar. TMS bulut tabanlı hizmet olarak da sunulduğu için orta ölçekli perakendeciler büyük bir yazılım yatırımı yapmadan bu araçlara erişebilir. E-ticaret teslimatlarında ise sistem, müşteriye gönderilen tahmini varış saati bildirimlerinin de kaynağıdır.

Perakendede TMS örneği

Varsayımsal bir örnek: 200 mağazalı bir giyim zinciri, haftalık mağaza sevkiyatlarını önceden lojistik sorumlusunun deneyimine göre planlıyor. TMS'e geçtikten sonra sistem, mağaza siparişlerinin hacmine göre araçları birleştiriyor ve iki yakın ilçenin mağazalarını aynı rotaya koyuyor. Araç doluluk oranı yükseliyor, haftalık sefer sayısı azalıyor. Ayrıca tedarikçiden mal toplayan araçların dönüş yolunda boş kalmaması için dönüş yükü planlanıyor.

TMS için dikkat edilmesi gerekenler

• Mağaza adresleri, teslimat saatleri ve araç kısıtları sistemde doğru tanımlanmazsa önerilen rotalar uygulanamaz.
• Taşıyıcı firmaların sisteme veri girişi ya da entegrasyonu sözleşmeye bağlanmalıdır.
• Optimizasyon sonuçları sahadaki sürücü ve operasyon ekibinin geri bildirimiyle düzeltilmelidir.
• Fatura kontrol özelliği, navlun maliyetlerindeki sızıntıları yakalamak için aktif kullanılmalıdır.

İlgili terimler

TMS ile bağlantılı kavramlar arasında FTL ve LTL, yük konsolidasyonu, son kilometre teslimatı ve kontrol kulesi yer alır. Lojistik teknolojisi haberleri lojistik ve tedarik sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü