Son Kilometre Teslimatı (Last Mile) Nedir?

Son kilometre teslimatı, siparişin son aktarma noktasından, yani depo, mağaza ya da kargo şubesinden çıkıp müşterinin kapısına veya seçtiği teslim noktasına ulaştırıldığı son lojistik aşamadır.

Son kilometre teslimatı (last mile), bir paketin lojistik ağdaki son adımıdır: aktarma merkezinden ya da mağazadan alınıp müşterinin eline verilmesi. Mesafe olarak kısa görünse de toplam teslimat maliyetinin önemli bir bölümü bu aşamada oluşur. Bunun nedeni, büyük araçlarla toplu yapılan taşımanın burada tek tek adreslere, dar sokaklara, apartman katlarına ve evde bulunmayan alıcılara bölünmesidir. E-ticaret, hızlı market teslimatı ve yemek siparişinde müşterinin markayla yaşadığı fiziksel temasın büyük kısmı da son kilometrede gerçekleşir.

Son kilometre teslimatı nasıl çalışır?

Paketler bölgesel aktarma merkezinde mahalle ya da ilçe bazında ayrılır ve dağıtım araçlarına yüklenir. Kurye, rota optimizasyonu yazılımının belirlediği sırayla adresleri dolaşır. Teslimat anında teslimat kanıtı alınır: imza, fotoğraf ya da tek kullanımlık kod. Alıcı evde yoksa paket komşuya, bir teslim noktasına ya da kargo dolabına bırakılır veya yeniden dağıtıma çıkar.

Son kilometre maliyetini belirleyen başlıca etkenler, rota başına teslimat sayısı, adresler arasındaki mesafe ve başarısız teslimat oranıdır. Formül: Teslimat başına maliyet = Rotanın toplam maliyeti / Başarılı teslimat sayısı. Yoğun nüfuslu şehir merkezlerinde rota başına daha fazla teslimat yapılabildiği için birim maliyet düşer.

Perakendede son kilometre teslimatı örneği

Varsayımsal bir hesap: Bir kargo aracının günlük toplam maliyeti, sürücü, yakıt ve araç dahil 4.000 TL. Araç günde 100 adrese çıkıyor, 85'inde teslimat başarılı oluyor. Teslimat başına maliyet 4.000 / 85 ≈ 47 TL. Perakendeci, müşterilere teslimat saat aralığı seçtirerek ve kargo dolabı seçeneği sunarak başarılı teslimat sayısını 95'e çıkarırsa birim maliyet yaklaşık 42 TL'ye iner.

Son kilometre teslimatı için dikkat edilmesi gerekenler

• Müşteriye gerçekçi bir teslim zamanı verilmeli, kargo takip bildirimleri anlık güncellenmelidir.
• Evde bulunmama sorunu teslimat noktası ve saat aralığı seçenekleriyle azaltılabilir.
• Kurye davranışı müşteri memnuniyetini doğrudan etkiler, hizmet standartları yazılı olmalıdır.
• Şehir içi trafik ve emisyon kuralları, elektrikli araç ve bisikletli kurye gibi seçenekleri gündeme getirir.

İlgili terimler

Son kilometre teslimatıyla bağlantılı kavramlar arasında PUDO, akıllı kargo dolabı, aynı gün teslimat ve teslimat zaman aralığı yer alır. Kargo sektörüne dair haberler kargo ve lojistik sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü