Altın Ayarı Nedir?

Altın ayarı, bir altın alaşımının içindeki saf altın oranını gösteren ölçüdür; 24 ayar saf altını ifade eder, kuyumculukta 22, 18 ve 14 ayar en yaygın kullanılan ayarlardır ve oran milyemle de gösterilir.

Altın ayarı, takı ya da külçedeki saf altın miktarını gösterir. Saf altın yumuşak olduğu için takılarda gümüş, bakır ve çinko gibi metallerle karıştırılır. Ayar sistemi 24 birim üzerinden çalışır: 24 ayar saf altın, 22 ayar 24 birimin 22'sinin altın olduğu alaşım demektir. Aynı oran binde olarak da ifade edilir ve buna milyem denir. Kuyumcular için ayar, fiyatın, dayanıklılığın ve rengin belirleyicisidir. Müşteri ise ayarı en çok bozdurma değerini ve takının günlük kullanıma uygunluğunu düşünerek sorar.

Altın ayarı nasıl çalışır?

Yaygın ayarların milyem karşılıkları şöyledir: 24 ayar 999 ya da 995, 22 ayar 916, 18 ayar 750, 14 ayar 585, 8 ayar 333. Formül: Saf altın miktarı = Gram × (Milyem ÷ 1.000). Takının üzerine genellikle ayarı gösteren damga basılır.

Türkiye'de bilezik, çeyrek ve ziynet altınlarında 22 ayar yaygındır, çünkü yatırım ve birikim amacı ağır basar. Pırlanta ve taşlı takılarda ise taşı daha sağlam tutan ve daha sert olan 14 ya da 18 ayar tercih edilir. Beyaz ve rose altın renkleri de alaşımdaki diğer metallerin oranıyla elde edilir. Bu nedenle aynı gramdaki iki takının fiyatı ayara göre önemli ölçüde değişir.

Perakendede altın ayarı örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir müşteri 10 gramlık iki kolye arasında kararsız. Birincisi 22 ayar, ikincisi 14 ayar. 22 ayarlı kolyede yaklaşık 9,16 gram, 14 ayarlı kolyede ise 5,85 gram saf altın bulunuyor. Kuyumcu, has fiyat farkını ve işçiliği müşteriye ayrı ayrı gösteriyor, 14 ayarın daha dayanıklı olduğunu ve her gün takılacak bir kolye için uygun olduğunu anlatıyor. Müşteri kullanım amacına göre seçim yapıyor.

Altın ayarı için dikkat edilmesi gerekenler

• Takının ayar damgası satış sırasında müşteriye gösterilmeli ve fişte belirtilmelidir.
• Ayar testi alım ve bozdurma işlemlerinde düzenli kalibre edilen cihazlarla yapılmalıdır.
• Fiyat etiketlerinde gram ve ayar birlikte yer almalıdır.
• Beyaz altın gibi kaplamalı ürünlerde kaplamanın ayarı etkilemediği müşteriye açıklanmalıdır.

İlgili terimler

Altın ayarıyla birlikte kullanılan terimler arasında işçilik ücreti, hurda altın bozdurma, orijinallik sertifikası ve fiyat etiketi zorunluluğu bulunur. Mücevher perakendesi haberleri saat ve mücevher sayfasında, diğer başlıklar güncel perakende haberleri akışında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü