Adil Raf Payı (Fair Share of Shelf) Nedir?
Adil raf payı, bir markanın ya da ürünün raftaki alan payının, o kategorideki satış payına eşit olması gerektiği ilkesidir; raf alanının satışa göre dağıtılıp dağıtılmadığını sınamak için kullanılır.

Raf alanı sınırlı olduğu için her tedarikçi daha fazla yer ister. Perakendeci de bu talepleri tartmak için basit bir ölçüt kullanır: adil raf payı. İngilizce fair share of shelf karşılığı olan bu ilkeye göre bir marka kategoride satışın yüzde 30'unu yapıyorsa, raf alanının da yaklaşık yüzde 30'unu almalıdır. Market ve drogeri zincirlerinde kategori yöneticileri ile tedarikçilerin kilit müşteri ekipleri bu karşılaştırmayı raf pazarlıklarında sık kullanır. İlke bir başlangıç noktasıdır, tek başına karar kuralı değildir.
Adil raf payı nasıl çalışır?
Hesap için önce markanın raf payı ölçülür: markanın yüz sayısı veya raf metresi, kategorinin toplam yüz sayısına ya da metresine bölünür. Ardından aynı dönemdeki kategori satış payı bulunur. Formül: Adil pay endeksi = Raf payı / Satış payı. Endeks 1'in altındaysa marka satışına göre az, üstündeyse fazla alan kullanıyordur.
Perakendeci karşılaştırmayı adet, ciro ya da brüt kâr payına göre yapabilir. Kârlılığa göre yapılan hesap özel marka ya da yüksek marjlı ürünlere daha fazla alan verilmesini haklı çıkarabilir. Yeni ürünler, stratejik büyüme alt grupları ve koli içi adet gibi fiziksel kısıtlar da sonuca düzeltme olarak eklenir.
Perakendede adil raf payı örneği
Varsayımsal bir örnek: bir market zincirinin çay kategorisinde bir marka cironun yüzde 40'ını yapıyor, ancak rafın yüzde 52'sini kullanıyor. Endeks 1,3 çıkıyor. Aynı kategoride bir başka marka satışın yüzde 18'ini yaparken rafın yüzde 11'inde kalıyor ve haftada iki kez tükeniyor. Zincir, yeni planogramda ilk markanın yüz sayısını biraz azaltıp ikinci markaya ve stoksuz kalan ürünlere alan açıyor.
Adil raf payı için dikkat edilmesi gerekenler
- Satış payı geçmiş raf alanından etkilenir, az alan verilen bir ürünün satışı da düşük görünebilir.
- Yalnızca ciro payına bakmak kârlılığı ve stratejik kategori rolünü göz ardı eder.
- Tedarikçinin ödediği teşhir bedelleri ile adil pay ilkesi arasındaki denge şeffaf kurulmalıdır.
- Raf payı ölçümü mağazada fiilen uygulanan düzene göre yapılmalı, yalnızca planograma bakılmamalıdır.
İlgili terimler
Adil raf payıyla bağlantılı kavramlar arasında raf alanı yönetimi, alan esnekliği, kategori doğrulayıcısı ve pazar payı yer alır. Market raflarındaki gelişmeleri süpermarket ve hipermarket başlığında izleyebilirsiniz.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Adil Raf Payı (Fair Share of Shelf) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/adil-raf-payi-fair-share-of-shelf-nedir/
A harfiyle başlayan diğer terimler
- ABC Analizi Nedir?
- Abonelik Ticareti (Subscription Commerce) Nedir?
- Açık Rıza Nedir?
- Açıkta Satılan Gıda Etiketlemesi Nedir?
- Açılış Öncesi Giderler (Pre-Opening Expenses) Nedir?
- Açılış-Kapanış Kontrol Listesi Nedir?
- Açılışa Özel Kampanya (Grand Opening) Nedir?
- Ada Teşhir Nedir?
- Adil Ticaret (Fair Trade) Nedir?
- ADS (Günlük Ortalama Satış) Nedir?