Raf Payı (Share of Shelf) Nedir?

Raf payı, bir markanın ya da ürünün kategoriye ayrılan toplam raf alanı içinde kapladığı yüzdedir; genellikle yüz sayısı ya da raf uzunluğu üzerinden ölçülür.

Rafın ne kadarı kimin? Raf payı (share of shelf) bu sorunun cevabıdır. Bir markanın, tedarikçinin ya da segmentin kategori rafında kapladığı alanın toplam alana oranını gösterir. Üreticilerin saha ekipleri ve merchandiser'lar mağaza ziyaretlerinde raf payını ölçer, perakendecinin kategori ekipleri ise raf alanını satış performansına göre dağıtıp dağıtmadığını kontrol eder. Raf payı, müşterinin bir markayı rafta görme olasılığını doğrudan etkilediği için ticari pazarlıkların da önemli bir konusudur.

Raf payı nasıl çalışır?

Ölçüm için en yaygın yöntem yüz sayısıdır. Formül: Raf payı (%) = Markanın yüz sayısı / Kategorideki toplam yüz sayısı × 100. Yüz yerine raf uzunluğu (santimetre) ya da raf alanı da kullanılabilir.

Raf payı tek başına yorumlanmaz, pazar payıyla karşılaştırılır. Genel kabul gören ilke, bir markanın raf payının satış payına yakın olmasıdır. Raf payı satış payının çok üzerindeyse alan verimsiz kullanılıyor demektir; çok altındaysa ürün stoksuz kalabilir ve satış kaçırılır. Ölçümler sahada elle, mağaza fotoğraflarından ya da görüntü tanıma sistemleriyle yapılabilir.

Perakendede raf payı örneği

Örneğin bir süpermarkette makarna rafında toplam 120 yüz bulunuyor ve A markası bunun 48'ini kaplıyor; raf payı yüzde 40. Aynı mağazanın kasa verisinde A markasının kategori satışındaki payı ise yüzde 30. Kategori yöneticisi A markasının iki yüzünü, satış payı raf payının üzerinde olan ve sık stoksuz kalan B markasına aktarıyor.

Raf payı için dikkat edilmesi gerekenler

• Raf payı ile satış payı arasındaki fark en az birkaç haftalık veriyle değerlendirilmelidir.
• Göz hizası ile alt raf aynı değerde değildir; yalnızca yüz saymak yerinin kalitesini göstermez.
• İkincil teşhir alanları ayrı ölçülmeli, ana raf payıyla karıştırılmamalıdır.
• Tedarikçinin raf payı talebi kategori kaptanı ilişkisinde bile perakendecinin verisiyle sınanmalıdır.

İlgili terimler

Raf payıyla bağlantılı kavramlar arasında facing, pazar payı, raf metresi ve planogram uyumu bulunur. Mağaza ve raf uygulamalarına dair haberler gıda perakendesi sayfasında takip edilebilir.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü