Raf Metresi (Linear Meter) Nedir?

Raf metresi, bir kategoriye ya da ürüne ayrılan raf uzunluğunun metre cinsinden ölçüsüdür; raf sayısı da hesaba katılarak kategori alanını ve raf verimliliğini ölçmek için kullanılır.

Kategori ekiplerinin alan hesabında kullandığı temel birim raf metresidir. Bir gondol ünitesinin genişliği ile raf katı sayısı çarpılarak bulunan toplam raf uzunluğunu ifade eder. Mağaza zeminini ölçen metrekareden farklı olarak, ürünün fiilen dizildiği yüzeyi gösterir. Kategori yöneticileri hangi kategoriye ne kadar alan verileceğini raf metresiyle planlar; metrekare verimliliği gibi zemin ölçütleri ise mağaza düzeyinde kullanılır. Planogram yazılımlarında alan hesapları çoğunlukla bu birimle yapılır.

Raf metresi nasıl çalışır?

Formül: Toplam raf metresi = Ünite genişliği (m) × Raf katı sayısı × Ünite sayısı. Örneğin 1,25 metre genişliğinde, 5 raf katlı 4 ünite 25 raf metresi eder.

Raf metresi verimlilik ölçütlerinin paydasıdır. Raf metresi başına ciro ya da brüt kâr, kategoriler arasında alanın adil dağılıp dağılmadığını gösterir. Düşük verimli kategoriler alan kaybeder, yüksek verimli ve sık stoksuz kalan kategoriler alan kazanır. Derinlik farklı olduğunda (örneğin dondurucular ya da kutulu ürün rafları) yalnızca uzunluğa bakmak yetersiz kalabilir; o durumda hacim ya da raf alanı da dikkate alınır.

Perakendede raf metresi örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir süpermarkette deterjan kategorisi 30, kâğıt ürünleri 20 raf metresi kullanıyor. Aylık ciro deterjanda 600.000 TL, kâğıt ürünlerinde 500.000 TL. Raf metresi başına ciro deterjanda 20.000 TL, kâğıt ürünlerinde 25.000 TL çıkıyor. Kâğıt ürünlerinin hafta sonları stoksuz kaldığı da görülünce, kategori yöneticisi deterjandan 3 raf metresini kâğıt ürünlerine aktarıyor.

Raf metresi için dikkat edilmesi gerekenler

• Raf metresi kıyaslarında raf derinliği ve ürün hacmi farklı kategoriler doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
• Verimlilik hesabında ciro kadar brüt kâra da bakılmalı; yüksek cirolu ama düşük marjlı kategori yanıltıcı görünebilir.
• Alan aktarımı sonrası stok miktarları ve sipariş parametreleri yeni kapasiteye göre güncellenmelidir.
• Raf metresi kararları makro alan planlamasıyla uyumlu yürütülmelidir.

İlgili terimler

Raf metresiyle ilişkili terimler arasında raf alanı yönetimi, planogram, raf payı ve gondol yer alır. Mağaza yatırımlarıyla ilgili haberler gıda perakendesi başlığında bulunuyor.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü