Beslenme Beyanı (Nutrition Claim) Nedir?
Beslenme beyanı (nutrition claim), bir gıdanın enerji, yağ, şeker, tuz, lif ya da protein gibi besin öğeleri açısından özel bir niteliğe sahip olduğunu belirten “az yağlı”, “şeker ilavesiz” gibi düzenlenmiş ifadelerdir.
Raflarda “light”, “az tuzlu”, “lif kaynağı”, “şeker ilavesiz” gibi ifadelerle dolu ambalajlar görürüz. Bunların her biri bir beslenme beyanıdır ve rastgele kullanılamaz. Türk Gıda Kodeksi kapsamındaki beslenme ve sağlık beyanları düzenlemesi, her beyan için ürünün karşılaması gereken koşulları tanımlar. Bir ürüne “az yağlı” demek için yağ içeriği belirlenmiş eşiğin altında olmalıdır; “protein kaynağı” diyebilmek için de proteinin enerjiye katkısı tanımlı düzeyi karşılamalıdır. Market zincirlerinin özel marka ürünlerinde ve sağlıklı yaşam reyonlarında bu beyanlar satışın önemli bir parçasıdır.
Beslenme beyanı nasıl çalışır?
Beyanlar iki ana türde toplanır. Mutlak beyanlar, ürünün kendisi hakkındadır: “az yağlı”, “yüksek lifli” gibi. Karşılaştırmalı beyanlar ise benzer ürünlerle kıyaslama yapar: “yüzde 30 daha az şeker” gibi; bu durumda neyle karşılaştırıldığı ve farkın ne kadar olduğu açıkça belirtilmelidir.
Beslenme beyanı kullanılan ürünlerde besin öğesi tablosu zorunludur ve beyan edilen öğenin miktarı tabloda yer almalıdır. Eşik değerler ve izinli ifadeler için güncel mevzuat ile Tarım ve Orman Bakanlığının duyuruları esas alınmalıdır.
Perakendede beslenme beyanı örneği
Varsayımsal bir örnek: Bir market zinciri, özel markalı granola serisine “şeker ilavesiz” ibaresi eklemek istiyor. Ürün geliştirme ekibi reçeteyi incelediğinde, kurutulmuş meyve konsantresinin şeker ilavesi kapsamında değerlendirilebileceğini fark ediyor. Reçete değiştiriliyor, laboratuvar analizleri yenileniyor ve beyan ancak bu çalışmadan sonra ambalaja ekleniyor. Raf etiketinde ve e-ticaret sayfasında da aynı beyan, aynı ifadeyle kullanılıyor. Zincir, free-from ürünlerin yer aldığı sağlıklı yaşam rafında da beyanları tek tek kontrol ettiriyor.
Beslenme beyanı için dikkat edilmesi gerekenler
- Beyan, ürünün raf ömrü boyunca karşılanmalı; analiz yalnızca üretim günü değil, dönemsel olarak tekrarlanmalıdır.
- Karşılaştırmalı beyanlarda referans ürün ve fark açıkça yazılmalıdır.
- “Doğal”, “sağlıklı” gibi genel ifadeler beslenme beyanı izlenimi yaratacak şekilde kullanılmamalıdır.
- Eşikler değişebileceği için güncel mevzuat takip edilmelidir.
İlgili terimler
Beslenme beyanıyla bağlantılı terimler arasında sağlık beyanı, ön yüz besin etiketlemesi, temiz etiket ve Türk Gıda Kodeksi bulunur. Organik ve sağlıklı ürün haberleri organik ve doğal ürünler kategorisinde, mevzuat yorumları özel analizlerde yer alıyor.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Beslenme Beyanı (Nutrition Claim) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/beslenme-beyani-nutrition-claim-nedir/