CDI (Kategori Gelişim Endeksi) Nedir?

CDI (kategori gelişim endeksi), bir kategorinin belirli bir mağazada, bölgede ya da müşteri grubunda ortalamaya göre ne kadar güçlü veya zayıf satıldığını gösteren karşılaştırmalı endekstir.

CDI (category development index), kategori gelişim endeksi anlamına gelir. Bir kategorinin bir mağazada ya da bölgede ortalamaya göre ne kadar geliştiğini 100 tabanlı tek bir sayıyla gösterir. 100'ün üzerindeki değer kategorinin o noktada ortalamadan güçlü, altındaki değer zayıf olduğunu söyler. Perakende zincirlerinin kategori yöneticileri ve tedarikçilerin satış ekipleri CDI'yi mağaza bazlı çeşit ve alan kararlarında, hangi bölgede büyüme fırsatı olduğunu bulmakta kullanır. Gösterge çoğunlukla marka gelişim endeksi BDI ile birlikte okunur. Kategori güçlü ama marka zayıfsa sorun markadadır; ikisi birden zayıfsa bölgede kategorinin kendisi henüz gelişmemiştir.

CDI nasıl çalışır?

Formül (perakende kullanımı): CDI = (Kategorinin mağaza satışındaki payı ÷ Kategorinin zincir ortalamasındaki payı) × 100. Pazar araştırmalarında aynı mantık nüfusla kurulur: bir bölgenin kategori satışındaki payı, o bölgenin nüfus payına bölünür.

CDI düşük ama potansiyeli olan mağazalar genellikle büyüme hedefidir; burada raf payı artırılabilir ya da çeşit genişletilebilir. CDI yüksek mağazalarda kategori olgundur, buradaki amaç payı korumaktır. Mağaza kümeleme çalışmalarında CDI değerleri, mağazaları benzer kategori profiline göre gruplamak için de kullanılır.

Perakendede CDI örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir market zincirinde bebek bezi kategorisi toplam satışın ortalama yüzde 3'ünü oluşturuyor. Yeni konut bölgesindeki bir mağazada bu pay yüzde 4,5; CDI 150. Merkezdeki eski bir mahalle mağazasında ise pay yüzde 1,5; CDI 50. Kategori yöneticisi yeni konut bölgesindeki mağazada bebek reyonunu genişletip çeşidi artırıyor. Diğer mağazada ise alanı daraltıp en çok satan birkaç ürünle devam ediyor.

CDI için dikkat edilmesi gerekenler

• CDI düşük bir mağaza her zaman fırsat değildir, bölgede hedef müşteri yoksa kategori zaten sınırlı kalır.
• Endeks pay üzerinden hesaplandığı için mağazanın toplam cirosundaki dalgalanmalar sonucu etkileyebilir.
• Karar vermeden önce CDI, bölgenin demografik verisi ve rakip mağazalarla birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili terimler

CDI ile birlikte anılan kavramlar arasında kategori yönetimi, yerelleştirilmiş çeşit, sepet penetrasyonu, pazar payı ve çekim alanı yer alır. Kategori analizleri için sektörel raporlar sayfasına bakabilirsiniz.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü