Perakende Sektörü

DIO (Stokta Kalma Süresi) Nedir?

DIO (Days Inventory Outstanding), bir perakendecinin stoğunu ortalama kaç günde sattığını gösteren stokta kalma süresidir; stok devir hızının gün cinsinden ifadesidir.

DIO (Stokta Kalma Süresi)

Rafa ya da depoya giren bir ürün ortalama kaç gün sonra satılıyor? DIO, yani stokta kalma süresi, bu sorunun cevabıdır. Finans ekipleri bu göstergeyi stoğa ne kadar sermaye bağlandığını görmek, satın alma ve planlama ekipleri ise stok verimliliğini izlemek için kullanır. DIO, stok devir hızının gün cinsinden karşılığıdır: Devir hızı arttıkça stokta kalma süresi kısalır. Gıda perakendesinde süre genellikle kısa, mobilya, mücevher ve elektronik gibi kategorilerde ise daha uzundur.

DIO nasıl çalışır?

Formül: DIO = (Ortalama stok / Satılan malın maliyeti) × 365. Aynı sonuç 365 / Stok devir hızı olarak da bulunabilir. Stok ve satılan malın maliyeti aynı değerleme esasıyla, yani maliyet üzerinden alınmalıdır.

Şirket genelindeki DIO, kategori ve mağaza bazında ayrıştırıldığında anlam kazanır. Hızlı dönen kategoriler ortalamayı düşürürken yavaş dönen ürünler ve ölü stok gözden kaçabilir. DIO'yu kısaltmanın yolları arasında daha isabetli talep tahmini, daha sık ve küçük siparişler, SKU rasyonalizasyonu ve yavaş dönen stoğun erken eritilmesi bulunur. Ancak süreyi aşırı kısaltmak stoksuzluk riskini artırır.

Perakendede DIO örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir elektronik perakendecisinin ortalama stoğu 3 milyar TL, yıllık satılan malın maliyeti 18 milyar TL. DIO = 3 / 18 × 365 ≈ 61 gün. Kategori kırılımında telefon aksesuarlarının stokta kalma süresinin 150 günü aştığı, beyaz eşyada ise 40 gün civarında olduğu görülüyor. Şirket aksesuar siparişlerini azaltıyor ve eski model aksesuarlar için kampanya planlıyor.

DIO için dikkat edilmesi gerekenler

  • Ortalama stok, mevsimsellik etkisini yakalamak için aylık bakiyelerden hesaplanmalıdır.
  • Kampanya öncesi bilinçli stoklama DIO'yu geçici olarak yükseltebilir, dönemsel yorum yapılmalıdır.
  • DIO kısalırken rafta bulunurluk bozuluyorsa stok fazla kısılmış olabilir.
  • Yüksek enflasyon dönemlerinde maliyet bazlı stok değeri ile cari maliyetler arasındaki fark hesaplamayı etkileyebilir.

İlgili terimler

DIO ile ilişkili kavramlar arasında stok kapsama süresi, DPO, nakit dönüşüm süresi ve GMROI bulunur. Perakende şirketlerinin stok ve finans performansına dair değerlendirmeler sektörel raporlar bölümünde yer alıyor.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

D harfiyle başlayan diğer terimler