Ölü Stok (Dead Stock) Nedir?

Ölü stok, uzun süredir hiç satılmayan ya da satılma ihtimali çok düşük olan, depoda ya da rafta bekleyerek sermaye ve alan bağlayan stoktur.

Her perakendecinin deposunda, aylarca dokunulmamış koliler bulunur. Ölü stok (dead stock), uzun süredir satılmayan ve normal fiyatla satılma ihtimali kalmamış ürünleri ifade eder. Modası geçmiş giyim ürünleri, eski model elektronik aksesuarlar, raftan kaldırılmış ürünlerin artıkları ve yanlış tahminle fazla alınmış sezonluk ürünler tipik örneklerdir. Ölü stok yalnızca satılmayan bir ürün değildir; depo alanı, sigorta, sayım emeği ve bağlanan sermaye nedeniyle her gün maliyet üretir. Finans ekipleri bu stok için değer düşüklüğü karşılığı ayırmak zorunda kalabilir.

Ölü stok nasıl çalışır?

Ölü stok genellikle stok yaşına göre tanımlanır. Şirket bir eşik belirler; örneğin 180 gün boyunca hiç satışı olmayan ürünler ölü stok kabul edilir. Eşik kategoriye göre değişir: Hızlı tüketimde birkaç hafta satılmayan ürün alarm verirken mobilyada daha uzun bir süre normal sayılabilir.

Ölü stoğun nedenleri çoğunlukla planlamadadır: hatalı talep tahmini, büyük minimum sipariş miktarları, hacim iskontosu için fazla alım, sezonun kaçırılması ya da ürünün listeden çıkarılmasından sonra kalan stoğun unutulması. Çözüm seçenekleri arasında indirimli satış, outlet kanalına aktarım, tedarikçiye iade, toplu satış, bağış ve son çare olarak imha bulunur.

Perakendede ölü stok örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir elektronik perakendecisi yıllık sayımda eski bir telefon modeline ait kılıflardan 3.000 adedin 9 aydır satılmadığını görüyor. Telefon modeli artık satılmadığı için bu kılıfların normal fiyatla satılma ihtimali yok. Şirket, tedarikçiyle iade görüşmesi yapıyor; iade kabul edilmeyince ürünleri online kanalda düşük fiyatla paket kampanyasına koyuyor ve kalan stok için değer düşüklüğü kaydı yapıyor.

Ölü stok için dikkat edilmesi gerekenler

• Ölü stok tanımı ve yaş eşiği kategori bazında yazılı olarak belirlenmelidir.
• Stok yaşı raporları düzenli üretilmeli, ürünler ölü stoğa dönüşmeden önce yavaş dönen aşamasında müdahale edilmelidir.
• Tedarikçi sözleşmelerine satılmayan ürün iade koşulları eklenmesi riski azaltır.
• İmha ya da bağış işlemlerinin vergi ve belge yükümlülükleri önceden kontrol edilmelidir.

İlgili terimler

Ölü stokla bağlantılı terimler arasında yavaş dönen ürün, stok yaşı, overstock ve stok taşıma maliyeti yer alır. Stok ve kârlılık konularına dair haberler gıda perakendesi sayfasında takip edilebilir.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü