Stok Taşıma Maliyeti (Holding Cost) Nedir?

Stok taşıma maliyeti, bir ürünü belirli bir süre stokta tutmanın sermaye, depolama, sigorta, fire, eskime ve elleçleme kalemlerinden oluşan toplam maliyetidir; genellikle stok değerinin yıllık yüzdesi olarak ifade edilir.

Depoda duran her ürün sessizce para harcar. Stok taşıma maliyeti (holding cost), bu harcamanın toplamıdır. İlk ve çoğu zaman en büyük kalem sermaye maliyetidir: stoka bağlanan para başka bir yerde kullanılamaz ya da borçla finanse ediliyorsa faiz doğurur. Buna depo kirası, enerji ve personel giderleri, sigorta, fire ve hırsızlık, son kullanma tarihinin geçmesi ve modası geçen ürünlerin indirimle satılması da eklenir. Finans ve tedarik zinciri ekipleri bu maliyeti stok kararlarında, örneğin ekonomik sipariş miktarı hesabında kullanır.

Stok taşıma maliyeti nasıl çalışır?

Maliyet genellikle yıllık stok değerinin yüzdesi olarak hesaplanır. Formül: Stok taşıma maliyeti oranı = (Sermaye maliyeti + Depolama maliyeti + Sigorta ve vergiler + Fire ve eskime) / Ortalama stok değeri × 100. Yıllık taşıma maliyeti ise bu oran ile ortalama stok değerinin çarpımıdır.

Oran sektöre, ürün tipine ve faiz ortamına göre değişir. Raf ömrü kısa gıdalarda fire payı, modası hızla geçen giyim ve elektronikte değer kaybı, yüksek faiz dönemlerinde ise sermaye maliyeti ağır basar. Bu yüzden tek bir şirket genelinde değil, kategori bazında hesaplamak daha doğru sonuç verir.

Perakendede stok taşıma maliyeti örneği

Varsayımsal bir hesap: Bir elektronik perakendecisinin ortalama stok değeri 100 milyon TL. Sermaye maliyeti yıllık yüzde 30, depolama ve elleçleme yüzde 4, sigorta yüzde 1, değer kaybı ve fire yüzde 5 olarak hesaplanıyor. Toplam taşıma maliyeti oranı yüzde 40, yıllık maliyet 40 milyon TL. Şirket stok gün sayısını azaltarak ortalama stoku 80 milyon TL'ye indirirse yaklaşık 8 milyon TL tasarruf ediyor.

Stok taşıma maliyeti için dikkat edilmesi gerekenler

• Sermaye maliyeti güncel finansman koşullarına göre güncellenmeli, düşük faiz dönemi varsayımları yüksek enflasyonda yanıltır.
• Görünmeyen kalemler, özellikle ölü stok ve indirimle satış zararı, hesaba katılmalıdır.
• Stok azaltma kararları rafta bulunurluğu bozmadan, kategori bazında test edilerek alınmalıdır.
• Taşıma maliyeti, satın alma iskontolarının gerçekten kârlı olup olmadığını değerlendirmek için kullanılmalıdır.

İlgili terimler

Stok taşıma maliyetiyle ilişkili kavramlar arasında stok devir hızı, DIO, işletme sermayesi ve stok yaşı bulunur. Tedarik ve stok yönetimi haberleri lojistik ve tedarik sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü