Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Nedir?

Stok değer düşüklüğü karşılığı, eskiyen, hasar gören, sezonu geçen ya da piyasa fiyatı düşen stokların değerinin maliyetin altına indiği durumlarda, bu kaybın finansal tablolara önceden yansıtılması için ayrılan tutardır.

Depoda bekleyen geçen sezonun montları, modeli eskiyen telefonlar ya da son kullanma tarihine yaklaşan ürünler, alındıkları fiyattan satılamayacaktır. Muhasebe kuralları, bu kaybın satış gerçekleşmeden önce tablolara yansıtılmasını ister. Bu amaçla ayrılan tutara stok değer düşüklüğü karşılığı denir. Finans ve muhasebe ekipleri, ürün planlamacıları ve denetçiler, stokların bilançoda gerçekçi değerde görünmesi için bu karşılığı birlikte belirler. Moda, elektronik ve taze ürün gibi değer kaybının hızlı olduğu kategorilerde bu kalem özellikle önemlidir.

Stok değer düşüklüğü karşılığı nasıl çalışır?

Finansal raporlamada stoklar, maliyet ile net gerçekleşebilir değerden düşük olanıyla ölçülür. Formül: Net gerçekleşebilir değer = Tahmini satış fiyatı − Satışı gerçekleştirmek için gereken tahmini maliyetler. Net gerçekleşebilir değer maliyetin altındaysa aradaki fark karşılık olarak ayrılır ve dönem gideri yazılır.

Uygulamada şirketler genellikle stok yaşına, sezon bilgisine ve satış hızına dayanan bir karşılık politikası kurar. Örneğin bir sezon geride kalan ürünler için belirli bir yüzde, iki sezon geride kalanlar için daha yüksek bir yüzde ayrılır. Ürün daha sonra beklenenden yüksek fiyata satılırsa karşılık iptal edilir. Vergi mevzuatındaki değerleme kuralları finansal raporlamadan farklı olabileceği için ayrıca takip edilmelidir.

Perakendede stok değer düşüklüğü karşılığı örneği

Varsayımsal olarak bir giyim zincirinin depolarında maliyeti 10 milyon TL olan geçen sezon ürünleri bulunuyor. Planlama ekibi bu ürünlerin outlet mağazalarda ortalama yüzde 50 indirimle satılabileceğini, nakliye ve satış maliyetinin de 1 milyon TL tutacağını öngörüyor. Ürünlerin normal satış fiyatı maliyetin iki katı kabul edilirse net gerçekleşebilir değer 10 − 1 = 9 milyon TL olur ve 1 milyon TL karşılık ayrılır.

Stok değer düşüklüğü karşılığı için dikkat edilmesi gerekenler

• Karşılık politikasını kategori bazında yazılı hale getirin ve her yıl gerçekleşen satışlarla sınayın.
• Yaşlı stok raporlarını aylık izleyin, karşılık ancak sorun görünür olduğunda işe yarar.
• Karşılığı düşük tutarak kârı yüksek göstermek, sonraki dönemlerde büyük zararlara yol açar.

İlgili terimler

Bu karşılıkla ilgili terimler arasında stok yaşı, ölü stok, markdown ve perakende envanter yöntemi bulunur. Finansal raporlamaya dair analizler sektörel raporlar sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü