Perakende Sektörü

IRS (Perakende Doygunluk Endeksi) Nedir?

IRS (perakende doygunluk endeksi), bir bölgedeki toplam perakende harcama potansiyelini o bölgedeki perakende satış alanına bölerek metrekare başına düşen talebi ölçen yer seçimi göstergesidir.

IRS (Perakende Doygunluk Endeksi)

Bir şehirde yeni market açmak için yer olup olmadığını anlamanın yollarından biri, talebi mevcut arza bölmektir. IRS (Index of Retail Saturation), Türkçede perakende doygunluk endeksi olarak bilinir. Bölgedeki hanelerin belirli bir kategoriye yaptığı harcamayı, o kategoride faaliyet gösteren mağazaların toplam satış alanıyla karşılaştırır. Endeks yüksekse metrekare başına düşen talep fazladır ve bölge yeni mağazaya açık sayılır. Zincirlerin yer seçimi ve stratejik planlama ekipleri bu göstergeyi şehir ve ilçe karşılaştırmalarında kullanır.

Perakende doygunluk endeksi nasıl çalışır?

Formül: IRS = (Bölgedeki müşteri sayısı × Kişi başı kategori harcaması) / Bölgedeki toplam kategori satış alanı. Sonuç TL/metrekare cinsindendir. Hane sayısı ve kişi başı harcama genellikle resmî nüfus verileri ve harcama araştırmalarından tahmin edilir. Satış alanı ise saha taramasıyla toplanır.

Endeksin mutlak değerinden çok bölgeler arası farkı anlamlıdır. Aynı yöntemle hesaplanmış ilçeler sıralandığında yüksek endeksli ilçeler az hizmet alan, düşük endeksliler ise doygun pazarlar olarak öne çıkar. Aynı hesap farklı yıllar için tekrarlandığında bölgenin doygunluğa ne hızla yaklaştığı da izlenebilir. Bu sıralama beyaz alan analizine girdi olur.

Perakendede perakende doygunluk endeksi örneği

Varsayımsal bir hesap: A ilçesinde 200.000 kişi yaşıyor ve kişi başı yıllık gıda harcaması 60.000 TL kabul ediliyor. Toplam talep 12 milyar TL. İlçedeki market satış alanı 60.000 metrekare olduğunda IRS 200.000 TL/m² çıkıyor. Komşu B ilçesinde aynı hesap 140.000 TL/m² veriyor. Zincir, yeni açılış listesinde A ilçesine öncelik tanıyor ve kesin karar için mahalle düzeyinde saha çalışması yapıyor.

Perakende doygunluk endeksi için dikkat edilmesi gerekenler

  • İlçe dışına giden alışveriş ve dışarıdan gelen müşteriler endeksi saptırabilir.
  • Online kanala kayan harcama payı kategoriye göre düşülmelidir.
  • Satış alanı verisi güncel tutulmazsa yeni açılan rakip mağazalar gözden kaçar.
  • Endeks rakip kalitesini ölçmez, sonuçlar rakip haritalamasıyla birlikte okunmalıdır.

İlgili terimler

Perakende doygunluk endeksiyle birlikte kullanılan kavramlar arasında mağaza başına düşen nüfus, AVM yoğunluğu, satın alma gücü endeksi ve yer seçimi yer alır. Pazar analizlerine sektörel raporlar bölümünden ulaşabilirsiniz.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "IRS (Perakende Doygunluk Endeksi) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/irs-perakende-doygunluk-endeksi-nedir/

I harfiyle başlayan diğer terimler