İyi Tarım Uygulamaları (İTU) Nedir?

İyi Tarım Uygulamaları (İTU), tarımsal üretimin insan sağlığına, çevreye ve hayvan refahına zarar vermeden, izlenebilir ve kayıtlı şekilde yapılmasını hedefleyen, denetimle belgelenen üretim standardıdır.

İyi Tarım Uygulamaları (İTU), meyve, sebze ve diğer tarım ürünlerinin güvenli ve izlenebilir biçimde üretilmesi için tanımlanmış kurallar bütünüdür. Organik tarımdan farkı, sentetik gübre ve tarım ilacı kullanımını yasaklamaması, fakat bu girdilerin ruhsatlı olmasını, doğru dozda ve doğru zamanda uygulanmasını ve kayıt altına alınmasını şart koşmasıdır. Türkiye'de İTU, Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatıyla düzenlenir ve yetkilendirilmiş kuruluşlarca belgelendirilir. Uluslararası alanda benzer amaçla GLOBALG.A.P. standardı yaygın olarak kullanılır. Perakendeciler taze ürün tedarikinde bu belgeleri kalite ve güvenlik güvencesi olarak ister.

İyi Tarım Uygulamaları nasıl çalışır?

Üretici sertifikasyon kuruluşuna başvurur ve bir üretim dönemi boyunca kayıt tutar: hangi parsele hangi ilaç ve gübrenin ne zaman uygulandığı, hasat öncesi bekleme sürelerine uyulup uyulmadığı, sulama suyunun kaynağı, işçilerin hijyen ve iş güvenliği eğitimi gibi. Denetçi bu kayıtları ve araziyi kontrol eder, gerekirse ürün ve su numunesi alır.

Uygun bulunan üretici sertifika alır; ürünler İTU logosuyla piyasaya sunulabilir. Belgelendirme her dönem denetimle yenilenir. Kayıtların parti bazında tutulması, bir sorun çıktığında ürünün hangi tarladan geldiğini bulmayı sağlar.

Perakendede İyi Tarım Uygulamaları örneği

Örnek olarak bir zincir market, domates ve biber tedarikinde yalnızca İTU belgeli üreticilerle çalışma kararı alıyor. Kalite ekibi her sezon başında belgeleri topluyor, mal kabulde rastgele numunelerle pestisit kalıntı analizi yaptırıyor. Bir partide limit aşımı çıktığında, belge kayıtları sayesinde ürünün geldiği sera belirleniyor ve yalnızca o üreticinin ürünleri raftan çekiliyor.

İyi Tarım Uygulamaları için dikkat edilmesi gerekenler

• İTU belgesi organik sertifika değildir, ürün iletişiminde bu ikisi birbirine karıştırılmamalıdır.
• Belgenin geçerlilik dönemi ve kapsadığı ürün ile parseller alım öncesinde kontrol edilmelidir.
• Belge tek başına yeterli sayılmamalı, mal kabulde bağımsız kalıntı analizleriyle desteklenmelidir.
• Küçük üreticiler için belgelendirme maliyeti yüksek olabilir, grup sertifikasyonu gibi seçenekler araştırılabilir.

İlgili terimler

İTU ile ilişkili terimler arasında organik ürün sertifikası, izlenebilirlik, hal kayıt sistemi ve taze kategori bulunur. Konuyla ilgili haberler organik ve doğal ürünler sayfasında yer alıyor.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü