Izgara Yerleşim (Grid Layout) Nedir?

Izgara yerleşim, rafların birbirine paralel uzun sıralar halinde dizildiği, koridorların düz hatlarla birbirini dik kestiği ve özellikle süpermarketlerde kullanılan mağaza düzenidir.

Bir süpermarketin kuşbakışı planına bakıldığında çoğunlukla bir satranç tahtasına benzeyen düzen görülür. Izgara yerleşim (grid layout), uzun gondol sıralarının paralel dizildiği, ana ve ara koridorların dik açılarla kesiştiği bu planın adıdır. Market, eczane, yapı market ve elektronik mağazalarında yaygındır. Alanı verimli kullanır, raf kapasitesini artırır ve müşterinin aradığı ürünü kategori tabelaları yardımıyla bulmasını kolaylaştırır. Karşılığında müşteriye keşif hissi vermekte zayıf kalır.

Izgara yerleşim nasıl çalışır?

Mağaza, girişten arka duvara uzanan ya da ona dik duran paralel koridorlara bölünür. Her koridor bir veya birkaç kategoriye ayrılır, koridor başlarına kategori isimleri asılır. Duvar boyunca uzanan çevre koridorunda genellikle taze ürünler, şarküteri, süt ürünleri ve soğuk dolaplar bulunur.

Gondollerin uç kısımları, yani gondol başları, ana koridora bakar ve kampanya alanı olarak kullanılır. Planlamacılar, sık alınan temel ürünleri farklı koridorlara dağıtarak müşterinin daha fazla koridordan geçmesini sağlamaya çalışır. Koridor genişliği, iki alışveriş arabasının yan yana geçebileceği şekilde belirlenir. Bu düzenin bir avantajı da raf kapasitesinin kolay hesaplanmasıdır: her gondolün uzunluğu ve raf sayısı bilindiği için kategorilere ayrılan alan metre cinsinden planlanabilir.

Perakendede ızgara yerleşim örneği

Örneğin 1.200 metrekarelik bir market, ızgara yerleşimle 14 koridor kuruyor. Çevre koridorunda meyve-sebze, et, süt ürünleri ve ekmek yer alıyor. İç koridorlar temel gıda, içecek, temizlik ve kişisel bakım olarak ayrılıyor. Market, koridor başlarındaki kampanya ürünlerini iki haftada bir değiştiriyor ve her gondol başının satışını ayrı izliyor. Daha az uğranan koridorlar için ise çekici bir kategori yer değiştirmesi planlanıyor.

Izgara yerleşim için dikkat edilmesi gerekenler

• Çok uzun koridorlar müşteriyi yorar, ara geçitlerle bölünmeleri gerekir.
• Koridor tabelaları yukarıdan ve uzaktan okunur olmalıdır.
• Yüksek raflar mağazanın içini görmeyi engeller, bu da yön bulmayı ve güvenliği zorlaştırır.
• Arka koridorlar ölü alana dönüşmemesi için düzenli olarak trafik verisiyle izlenmelidir.

İlgili terimler

Izgara yerleşimle karşılaştırılan diğer düzenler serbest akış yerleşimi ve döngü yerleşimidir. Konuyla bağlantılı diğer başlıklar mağaza yerleşimi ve planogramdır. Market formatlarına dair gelişmeler gıda perakendesi sayfasında yer alıyor.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü