Kısmi Süreli Çalışma (Part-Time) Nedir?

Kısmi süreli çalışma, çalışanın haftalık çalışma süresinin aynı işi yapan tam süreli çalışana göre önemli ölçüde daha az belirlendiği iş sözleşmesi türüdür ve perakendede yoğun saatleri karşılamak için yaygın kullanılır.

Akşam saatlerinde kasada çalışan üniversite öğrencisi ya da yalnızca hafta sonları mağazada görev yapan çalışan, çoğunlukla kısmi süreli çalışma (part-time) sözleşmesiyle istihdam edilir. Bu sözleşmede haftalık çalışma süresi, aynı işyerinde aynı işi yapan tam süreli çalışana göre belirgin biçimde kısadır. Türk iş mevzuatında, tam süreli çalışmanın üçte ikisine kadar olan çalışmalar kısmi süreli kabul edilir. Perakendede müşteri yoğunluğu gün ve saatlere göre büyük dalgalanma gösterdiği için bu model, personel planlamasının temel araçlarından biridir.

Kısmi süreli çalışma nasıl çalışır?

İşveren ile çalışan, yazılı sözleşmede haftalık çalışma süresini ve mümkünse çalışma günlerini belirler. Kısmi süreli çalışan, tam süreli çalışanla aynı işi yaptığı için ayrımcılık yasağı kapsamında korunur. Ücret ve bölünebilir haklar, çalışma süresiyle orantılı olarak hesaplanır. Sosyal güvenlik primleri de çalışılan gün ve süreye göre bildirilir.

Mağazalar kısmi süreli çalışanları genellikle öğle arası, akşam saatleri, hafta sonu ve kampanya dönemleri gibi yoğun zamanlarda kullanır. Bu, vardiya planlamasında esneklik sağlar ve fazla mesai ihtiyacını azaltır. Çalışan tarafında ise öğrenciler, ikinci bir işi olanlar ya da aile sorumlulukları nedeniyle tam gün çalışamayanlar için iş gücüne katılım imkânı yaratır.

Perakendede kısmi süreli çalışma örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir kozmetik mağazası, hafta sonu satışlarının hafta içine göre belirgin biçimde yüksek olduğunu görüyor. Tam süreli kadroyu artırmak yerine cumartesi ve pazar günleri çalışacak iki kısmi süreli satış danışmanı işe alıyor. Böylece hafta sonu müşteri başına düşen çalışan sayısı artarken hafta içi gereksiz personel bulundurulmuyor.

Kısmi süreli çalışma için dikkat edilmesi gerekenler

• Sözleşmede çalışma süresi açıkça yazılmalı, fiilen tam süreli çalışılan bir düzen kısmi süreli gibi gösterilmemelidir.
• Ücret ve haklar orantılılık ilkesine uygun hesaplanmalıdır.
• Kısmi süreli çalışanlar eğitim ve oryantasyon süreçlerinin dışında bırakılmamalıdır.
• Mevzuattaki ayrıntılar için güncel düzenlemeler ve uzman görüşü esas alınmalıdır.

İlgili terimler

Kısmi süreli çalışmayla ilgili diğer terimler vardiya planlaması, SPLH, FTE ve mevsimlik çalışan olarak sayılabilir. Perakendede çalışma hayatına dair haberler çalışan deneyimi ve İK başlığında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü