Model Stok Planı Nedir?

Model stok planı, bir mağazada her ürün, renk ve beden için rafta ve depoda bulunması gereken ideal adedi tanımlayan, yenileme siparişlerine temel olan stok şablonudur.

Bir giyim mağazasında hangi bedenden kaç adet bulunması gerektiği tahminle belirlenmez. Model stok planı, her ürün ya da ürün grubu için mağazada tutulması hedeflenen adedi renk ve beden kırılımında tanımlayan şablondur. Planlama ekibi bu şablonu mağazanın satış hızına, raf kapasitesine ve sevkiyat sıklığına göre kurar. Mağazanın gerçek stoğu bu seviyenin altına düştüğünde fark kadar stok yenileme siparişi oluşur. Özellikle temel ürünlerde ve carry-over modellerde kullanılır.

Model stok planı nasıl çalışır?

Plan genellikle üç girdiyle hazırlanır: mağazanın haftalık satış hızı, iki sevkiyat arasındaki süre ve mağazanın teşhir stoğu ihtiyacı. Bedenler arasındaki dağılım beden eğrisinden gelir.

Formül: Model stok = (Haftalık satış × Yenileme süresi haftası) + Teşhir stoğu + Emniyet payı. Her sevkiyat döneminde sistem mevcut stoğu model stoktan çıkarır ve kalan farkı sevk eder. Mağazalar büyüklük ve satış profiline göre gruplanıp her gruba ayrı model stok verilebilir. Plan, ürün yaşam döngüsü boyunca sabit kalmaz; sezon sonuna doğru seviye düşürülür ki tasfiye edilecek stok mağazalarda birikmesin.

Perakendede model stok planı örneği

Örneğin bir hazır giyim zinciri beyaz basic tişört için büyük mağazalarda M beden model stoğunu 24, S için 16, XL için 10 adet olarak belirlemiş. Varsayımsal örnekte bir mağazada hafta sonunda M bedenden 9 adet kalmışsa sistem 15 adet sevk önerir. Küçük mağazalar grubunda aynı ürünün M beden model stoğu 12 adettir; böylece düşük satan mağazada gereksiz stok birikmez.

Model stok planı için dikkat edilmesi gerekenler

• Model stok seviyeleri sezonsallığa göre güncellenmeli, kış ile yaz arasında satış hızı değişen üründe sabit değer kırık bedene ya da fazla stoka yol açar.
• Teşhir için gereken minimum adet hesaba katılmazsa raf satış rakamlarına göre yeterli görünse de boş görünür.
• Kampanya dönemlerinde model stok geçici olarak yükseltilmeli, kampanya bitince eski seviyeye çekilmelidir.

İlgili terimler

Model stok planıyla ilişkili kavramlar arasında min-max stok yöntemi, beden kırığı, allocation, mağaza kümeleme ve safety stock yer alır. Moda zincirlerinin operasyon haberleri hazır giyim sektörü sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü