Öneri Motoru (Recommendation Engine) Nedir?

Öneri motoru, müşterinin geçmiş davranışlarına, benzer müşterilerin tercihlerine ve ürün özelliklerine bakarak her kişiye ilgisini çekebilecek ürünleri otomatik olarak seçip gösteren yazılımdır.

Öneri motoru (recommendation engine), e-ticaret sitelerindeki "Bunu alanlar şunları da aldı", "Size özel seçtiklerimiz" ve "Benzer ürünler" alanlarının arkasındaki sistemdir. Amaç, müşterinin aradığını daha hızlı bulmasını sağlamak, sepete tamamlayıcı ürün eklemek ve çapraz satışı artırmaktır. Öneriler sitede, uygulamada, e-postada ve hatta mağaza kasasında basılan kuponlarda kullanılabilir.

Öneri motoru nasıl çalışır?

Motor genellikle birkaç yaklaşımı birleştirir. İşbirlikçi filtreleme, benzer davranış gösteren müşterilerin aldıklarına bakar. İçerik tabanlı filtreleme, müşterinin ilgilendiği ürünlere özellik olarak benzeyen ürünleri bulur. Kural tabanlı katman ise iş hedeflerini ekler: stokta olmayan ürünü önermemek, belirli markaları öne çıkarmak, düşük marjlı ürünleri sınırlamak gibi.

Sistem, müşterinin oturum içindeki tıklamalarına göre önerileri anlık değiştirebilir. Performans, öneri alanlarının tıklama oranı, sepete ekleme oranı ve önerilerden gelen ciro ile ölçülür. Gerçek etkiyi görmek için önerilerin gösterildiği ve gösterilmediği gruplar karşılaştırılır. Çünkü önerilen ürünün bir kısmı, öneri olmasa da zaten satın alınacaktı; yalnızca tıklama ya da öneri üzerinden gelen ciroya bakmak etkiyi olduğundan büyük gösterir.

Perakendede öneri motoru örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir spor ürünleri sitesi, koşu ayakkabısı inceleyen müşterilere önceden yalnızca diğer ayakkabıları gösteriyordu. Öneri motoru yenilendiğinde ürün sayfasında koşu çorabı, tayt ve su matarası gibi tamamlayıcı ürünler de yer alıyor. Site, A/B testiyle öneri alanının ortalama sepet tutarına etkisini ölçüyor ve sonucu kategori bazında raporluyor. Test sonucunda tamamlayıcı ürün önerilerinin özellikle yeni koşuya başlayan müşterilerde daha çok işe yaradığı görülüyor ve e-posta kampanyalarına da aynı mantık taşınıyor.

Öneri motoru için dikkat edilmesi gerekenler

• Yeni müşteriler ve yeni ürünler için veri azdır, bu durumda popüler ürün ve kategori bazlı öneriler devreye girmelidir.
• Müşterinin zaten satın aldığı dayanıklı ürünü tekrar önermek güven kaybettirir, satın alma sonrası filtreler kurulmalıdır.
• Kişiselleştirme için kullanılan verinin aydınlatma metninde açıklanması gerekir.
• Önerilerin etkisi tıklamayla değil, artımlı satışla ölçülmelidir.

İlgili terimler

Öneri motoruyla ilişkili terimler sepet analizi, kişiselleştirme, next best offer ve artımlılık olarak öne çıkar. Yapay zekâ destekli satış uygulamaları yapay zekâ sayfasında izlenebilir.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü