Dikey Sergileme Nedir?

Dikey sergileme, bir markaya ya da ürün grubuna ait ürünlerin rafın üstünden altına doğru tek bir sütun halinde dizilmesiyle oluşturulan raf yerleşim yöntemidir.

Dikey sergileme, aynı markanın ya da aynı alt kategorinin ürünlerini rafın tüm seviyelerine yayarak üstten alta bir şerit halinde dizmektir. Müşteri rafın önünde yürürken her marka bloğunu tek bakışta görür ve aradığı ürüne göz hizasında ulaşır. Kozmetik, şampuan, içecek ve kahvaltılık kategorilerinde yaygındır. Karşıtı, ürünlerin aynı raf seviyesinde yan yana uzandığı yatay sergilemedir. Hangi yöntemin seçileceği, müşterinin o kategoride önce markaya mı yoksa ürün tipine mi baktığına bağlıdır.

Dikey sergileme nasıl çalışır?

Raf, eşit ya da satış payına göre ayarlanmış dikey bölümlere ayrılır. Her bölüm bir markaya veya alt gruba verilir ve bu grubun ürünleri üst raftan alt rafa kadar o bölüm içinde kalır. Böylece her marka göz hizasından pay alır, hiçbir marka tamamen alt ya da üst rafa itilmez.

Bölüm genişliği genellikle satış payıyla orantılı belirlenir. Örneğin kategoride satışın yüzde 30'unu yapan bir marka, rafın yaklaşık yüzde 30'unu alır. Bu yaklaşım, raf payı ile pazar payını dengeleme mantığına dayanır. Dikey bloğun içinde büyük ambalajlar aşağıya, küçükler yukarıya konur.

Perakendede dikey sergileme örneği

Varsayımsal bir durum: Bir kişisel bakım mağazası şampuan rafını yeniden düzenliyor. Daha önce raflar ürün tipine göre yataydı: en üstte kepek şampuanları, ortada boyalı saç ürünleri. Müşteri anketleri, alıcıların önce markayı seçtiğini gösterdiği için raf dört markaya göre dikey bloklara bölünüyor. Her blokta göz hizasına markanın en çok satan ürünü yerleştiriliyor ve değişikliğin satışa etkisi sekiz hafta izleniyor.

Dikey sergileme için dikkat edilmesi gerekenler

• Müşterinin karar sırası bilinmeden dikey ya da yatay seçimi yapılmamalı, müşteri karar ağacı bu konuda yol gösterir.
• Çok dar dikey bloklar rafı parçalı gösterir ve markaları ayırt etmeyi zorlaştırır.
• Ağır ürünlerin dikey bloğun alt kısmında kalması güvenlik açısından gereklidir.
• Kampanya dönemlerinde blok sınırları korunmalı, geçici ürünler bloğu bölmemelidir.

İlgili terimler

Dikey sergilemeyi anlamak için blok sergileme, göz hizası sergileme ve planogram terimlerine de bakılabilir. Kategori düzenlemelerine dair haberler gıda perakendesi sayfasında yayımlanıyor.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü