E-Ticaret Penetrasyonu Nedir?
E-ticaret penetrasyonu, bir ülkede, kategoride ya da perakendecide toplam perakende satışların ne kadarının online kanallar üzerinden gerçekleştiğini gösteren orandır; dijitalleşmenin düzeyini ölçmek için kullanılır.
Bir giyim zincirinin cirosunun yüzde kaçı web sitesi, uygulama ve pazaryerlerinden geliyor? Gıda perakendesinde online siparişlerin payı elektronikle kıyaslandığında nerede? Bu soruların cevabı e-ticaret penetrasyonudur. Oran, ülke ekonomisi düzeyinde perakende satışların online kısmını, kategori düzeyinde online alışverişin yaygınlığını, şirket düzeyinde ise perakendecinin dijital kanallardan elde ettiği satış payını gösterir. Yatırımcılar, perakende yöneticileri ve politika yapıcılar bu ölçüye bakarak dijital dönüşümün hızını ve kategoriler arasındaki farkları değerlendirir. Kategoriye göre farklar büyüktür; elektronik ve kitapta yüksek, taze gıdada daha düşük penetrasyon görülmesi yaygındır.
E-ticaret penetrasyonu nasıl çalışır?
Formül: E-ticaret penetrasyonu = Online perakende satışları / Toplam perakende satışları × 100. Hesaplamada payda ile payın aynı kapsamda tanımlanması gerekir: akaryakıt, otomotiv ve hizmet satışları dahil mi, KDV dahil mi, pazaryerlerinde üçüncü taraf satıcıların satışları sayılıyor mu?
Şirket düzeyinde ayrıca kanallar arası etkileşim önemlidir. Online sipariş verilip mağazadan teslim alınan ya da mağazada tablet üzerinden verilen siparişlerin hangi kanala yazılacağı, penetrasyon oranını değiştirir. Bu yüzden perakendeciler raporlarında tanımı açıkça belirtir. Kanal bazında karşılaştırmalı büyüme oranları, penetrasyonun hangi hızla değiştiğini gösterir.
Perakendede e-ticaret penetrasyonu örneği
Varsayımsal olarak bir kozmetik zincirinin yıllık cirosu 5 milyar TL, bunun 1 milyar TL'si web sitesi, uygulama ve pazaryeri mağazasından geliyor; e-ticaret penetrasyonu yüzde 20. Zincir, online siparişlerin bir kısmının mağazadan teslim alındığını ve bu müşterilerin mağazada ek alışveriş yaptığını da görüyor. Bu yüzden yönetim, penetrasyonun yanında çok kanallı müşterilerin toplam harcamasını da raporlamaya karar veriyor.
E-ticaret penetrasyonu için dikkat edilmesi gerekenler
- Farklı kaynaklardaki penetrasyon rakamları kapsam ve tanım farkları nedeniyle doğrudan kıyaslanmamalıdır.
- Yüksek penetrasyon tek başına kârlılık göstergesi değildir; kargo ve iade maliyetleri ayrıca değerlendirilmelidir.
- Mağaza ağı planlaması yapılırken online kanalın bölgesel payı da dikkate alınmalıdır.
- Kanal bazlı hedefler, mağaza ve online ekiplerini birbirine rakip hâle getirmeyecek biçimde kurulmalıdır.
İlgili terimler
E-ticaret penetrasyonuyla bağlantılı kavramlar arasında omni channel, GMV, çok kanallı alışverişçi ve LFL satış yer alır. Online perakendeye dair veriler ve haberler dijital perakende kategorisinde; sektör raporları için sektörel raporlar sayfasına da bakabilirsiniz.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü