e-Müstahsil Makbuzu Nedir?
e-Müstahsil makbuzu, defter tutmayan çiftçilerden tarım ürünü satın alan işletmelerin, alım bedeli ve yapılan vergi kesintisini gösteren müstahsil makbuzunu elektronik ortamda düzenlemesidir.

Bir manav zinciri, sebze ve meyveyi doğrudan çiftçiden aldığında karşısındaki satıcı çoğu zaman fatura düzenleyen bir işletme değildir. Bu durumda alıcı, satın aldığı ürün için kendisi bir belge düzenler. Bu belgeye müstahsil makbuzu, elektronik versiyonuna da e-Müstahsil makbuzu denir. Makbuz, alım bedelini ve vergi mevzuatına göre yapılan gelir vergisi kesintisini gösterir. Taze ürün tedarikinde yerel üreticilerle doğrudan çalışan perakendeciler, toptancılar, hal komisyoncuları ve gıda üreticileri bu belgeyi düzenli olarak kullanır.
e-Müstahsil makbuzu nasıl çalışır?
e-Müstahsil makbuzu, e-Fatura ve e-Arşiv ile benzer bir mantıkla GİB sistemi üzerinden standart formatta düzenlenir ve elektronik imza ya da mali mühürle imzalanır. Belgede satıcı çiftçinin kimlik bilgileri, ürün cinsi ve miktarı, birim fiyatı, toplam bedel ve kesilen vergi tutarı yer alır.
Alıcı, kestiği vergiyi muhtasar beyanname ile beyan edip öder. Kesinti oranları ürün grubuna ve satış kanalına göre farklılaşabilir ve zaman zaman değişir; güncel oranlar Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularından takip edilmelidir. Hal yasası kapsamındaki ürünlerde alımlar ayrıca Hal Kayıt Sistemine bildirilir. Hangi mükelleflerin kâğıt yerine elektronik makbuz düzenlemek zorunda olduğu GİB düzenlemeleriyle belirlenir.
Perakendede e-Müstahsil makbuzu örneği
Varsayımsal olarak organik ürünler satan bir zincir, Ege'deki 30 üreticiden doğrudan zeytin ve zeytinyağı alıyor. Her teslimatta satın alma ekibi tartım sonucunu sisteme giriyor ve e-Müstahsil makbuzu otomatik olarak oluşturuluyor. Makbuzun bir kopyası üreticiye elektronik olarak iletiliyor. Ay sonunda kesilen vergiler muhtasar beyannamede toplu olarak beyan ediliyor ve üreticilere yapılan ödemeler makbuzlarla eşleştiriliyor.
e-Müstahsil makbuzu için dikkat edilmesi gerekenler
- Üretici kimlik ve iletişim bilgilerini ana veri sisteminde eksiksiz ve güncel tutun.
- Tartım, kalite kontrol ve makbuz düzenleme adımlarını aynı iş akışına bağlayın.
- Kesinti oranlarını ve beyan sürelerini mali müşavirinizle düzenli kontrol edin.
İlgili terimler
e-Müstahsil makbuzuyla bağlantılı terimler arasında e-Fatura, iyi tarım uygulamaları, izlenebilirlik ve taze kategori yer alır. Temel gıda tedarikine dair haberler temel gıda kategorisinde.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü