Perakende Sektörü

GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı) Nedir?

GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı), Çevre Kanunu kapsamında plastik poşet, ambalaj, pil, lastik ve elektronik eşya gibi ürünleri piyasaya süren ya da satış noktasında poşet veren işletmelerin ödediği çevre payıdır.

GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı)

Türkiye'de marketlerde plastik poşetin ücretli hale gelmesi, tüketicinin en net hissettiği çevre düzenlemelerinden biri oldu. Bu uygulamanın mali tarafında GEKAP, yani Geri Kazanım Katılım Payı bulunur. GEKAP, Çevre Kanunu'na eklenen hükümlerle getirilmiş bir yükümlülüktür ve belirli ürünleri piyasaya süren işletmelerden tahsil edilir. Perakendeciler açısından iki ana başlık öne çıkar: satış noktasında müşteriye verilen plastik poşetler ve özel markalı ürünlerde ya da ithalatta piyasaya sürülen ambalajlar.

GEKAP nasıl çalışır?

Kanuna ekli listede yer alan ürünler için birim başına ya da kilogram başına bir katılım payı belirlenir. Plastik poşet, ambalaj, pil ve akümülatör, lastik, madeni yağ ve elektrikli-elektronik eşya bu listede yer alan başlıca gruplardır. Yükümlü işletme, dönem içinde piyasaya sürdüğü miktarı beyanname ile vergi dairesine bildirir ve payı öder.

Satış noktasında plastik poşet veren perakendeciler, poşet başına belirlenen payı öder ve poşeti müşteriye ücretli olarak sunar. Ambalaj tarafında ise ürünü piyasaya süren üretici veya ithalatçı yükümlüdür. Bazı durumlarda geri kazanım yükümlülüğünü yerine getiren işletmeler için istisna veya mahsup imkânları bulunabilir. Tutarlar her yıl güncellendiği ve kapsam zaman zaman değiştiği için güncel tarife ve beyan kuralları Gelir İdaresi Başkanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının duyurularından takip edilmelidir.

Perakendede GEKAP örneği

Varsayımsal bir örnekte bir market zinciri, kasa sisteminden her ay satılan poşet sayısını çekip muhasebe birimine iletiyor. Muhasebe, bu sayıyı beyannameye işleyip payı ödüyor. Aynı zincir, ithal ettiği özel markalı ürünlerin ambalaj ağırlıklarını da tedarikçiden alıp ayrı bir hesapla beyan ediyor. Zincir, poşet kullanımını azaltmak için kasalarda yeniden kullanılabilir bez çanta satışını öne çıkarıyor.

GEKAP için dikkat edilmesi gerekenler

  • Kasa sistemindeki poşet satış kayıtları beyan edilen miktarla birebir tutmalıdır.
  • İthal ve özel markalı ürünlerde ambalaj malzemesi ve ağırlık verisi ürün kartında tutulmalıdır.
  • Yıllık güncellenen tutarlar fiyatlamaya ve bütçeye zamanında yansıtılmalıdır.
  • İstisna ve mahsup imkânları uzman bir mali müşavirle birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili terimler

GEKAP ile bağlantılı kavramlar arasında ambalaj bildirim sistemi, depozito yönetim sistemi, sürdürülebilir ambalaj ve atık pil toplama yükümlülüğü yer alır. Mevzuat değerlendirmeleri özel analizler sayfasında.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/gekap-geri-kazanim-katilim-payi-nedir/

G harfiyle başlayan diğer terimler