Hamaliye Nedir?
Hamaliye, malın araçtan indirilmesi, depoya taşınması ya da araca yüklenmesi için ödenen işçilik bedelidir; Türkiye'de perakende depolarında ve hallerde tedarikçiden tahsil edilen ayrı bir kalem olarak da görülür.

Türk ticaret dilinde yükü taşıyan hamalın emeğinden gelen bir kelime olan hamaliye, bugün yükleme ve boşaltma işçiliğinin bedelini ifade eder. Perakende sektöründe bu kavram özellikle tedarikçi ile zincir arasındaki teslimatlarda karşımıza çıkar. Bazı dağıtım merkezlerinde tedarikçinin aracından malın indirilmesi depo personeli ya da taşeron ekip tarafından yapılır ve karşılığında tedarikçiden hamaliye bedeli alınır. Hallerde ve toptancı çarşılarında da benzer bir ücret uygulaması vardır.
Hamaliye nasıl çalışır?
Bedel genellikle palet, koli, ağırlık ya da araç başına belirlenir. Paletli ve düzgün istiflenmiş teslimatlarda forklift ile hızlı boşaltma yapılabildiği için ücret düşük tutulabilir. Dökme yüklü, yani koliler araç içine palet olmadan istiflenmiş teslimatlarda ise elle boşaltma gerektiği için daha yüksek bir bedel uygulanabilir.
Tahsil yöntemi farklılık gösterir. Bazı zincirler hamaliyeyi tedarikçi faturasından mahsup eder, bazıları ayrı bir hizmet faturası keser, bazılarında ise boşaltmayı yapan ekip ücreti doğrudan sürücüden alır. Hangi yöntemin kullanılacağı ve tutarlar, tedarikçi anlaşmasında önceden ve yazılı olarak belirtilmelidir. Belgesiz ve önceden kararlaştırılmamış tahsilatlar, tedarikçi ilişkilerinde güven sorununa yol açar.
Perakendede hamaliye örneği
Varsayımsal bir örnekte küçük bir bakliyat üreticisi, ürünlerini market zincirinin deposuna dökme yük olarak getiriyor ve her teslimatta koli başına hamaliye ödüyor. Üretici ürünlerini palete istifleyip streçlemeye başlayınca boşaltma forkliftle birkaç dakikada yapılıyor ve uygulanan bedel düşüyor. Depo da aracı rampadan daha erken çıkardığı için kapasite kazanıyor. Bu değişim aynı zamanda mal kabulde ürün hasarını da azaltıyor.
Hamaliye için dikkat edilmesi gerekenler
- Tutarlar ve tahsil yöntemi tedarikçi sözleşmesinde açıkça yazılmalıdır.
- Her tahsilat için fatura ya da makbuz düzenlenmeli, kayıt dışı ödeme yapılmamalıdır.
- Paletli teslimatın teşvik edilmesi hem hamaliye maliyetini hem de rampa süresini azaltır.
- Boşaltma sırasında oluşan hasarın sorumluluğu önceden belirlenmelidir.
İlgili terimler
Hamaliyeyle bağlantılı kavramlar arasında mal kabul, lojistik katkı payı, tedarikçi hizmet faturası ve rampa planlama yer alır. Depo ve dağıtım haberleri lojistik ve tedarik kategorisinde.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Hamaliye nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/hamaliye-nedir/
H harfiyle başlayan diğer terimler
- HACCP (Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları) Nedir?
- Hacim İskontosu (Volume Discount) Nedir?
- Hacim Taahhüdü (Volume Commitment) Nedir?
- Hacimsel Büyüme ve Değer Büyümesi Nedir?
- Haftalık Ticaret Toplantısı (Trading Meeting) Nedir?
- Hakediş (Pazaryeri Ödemesi) Nedir?
- Hakikat Anı (Moment of Truth) Nedir?
- Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Nedir?
- Haksız Fiyat Artışı Nedir?
- Haksız Ticari Uygulama Nedir?