Hacim İskontosu (Volume Discount) Nedir?
Hacim iskontosu, alıcının belirli bir miktarın üzerinde sipariş vermesi karşılığında satıcının birim fiyatta yaptığı indirimdir; büyük alımı teşvik eder ve birim maliyeti düşürür.
Ne kadar çok alırsanız birim fiyat o kadar düşer; hacim iskontosu bu basit ticari kurala dayanır. Tedarikçi, alıcının tek bir siparişte ya da belirli bir dönemde ulaştığı miktara göre fiyatta indirim yapar. Perakendede satın almacılar bu iskontoyu ürün maliyetini düşürmek için kullanır; tedarikçi ise üretim ve lojistikte ölçek avantajı elde eder. İskonto fatura üzerinde anında uygulanabildiği gibi dönem sonunda ciro primi gibi geriye dönük de hesaplanabilir. İkisi arasındaki fark, indirimin ne zaman ve hangi belgeyle yansıdığıdır.
Hacim iskontosu nasıl çalışır?
En yaygın yapı kademeli fiyat listesidir. Örneğin 0–99 koli için liste fiyatı, 100–499 koli için yüzde 3, 500 koli ve üzeri için yüzde 5 indirim uygulanır. Kademeler sipariş başına, sevkiyat başına ya da yıllık toplam alım üzerinden tanımlanabilir. Palet ya da tır dolusu siparişe özel iskontolar da yaygındır, çünkü tedarikçinin taşıma maliyetini doğrudan düşürür.
Alıcı açısından asıl soru iskontonun gerçek kazanç olup olmadığıdır. Büyük alım birim fiyatı düşürür, ancak stok tutma maliyetini, depo ihtiyacını ve ürünün yaşlanma riskini artırır. Bu yüzden satın almacılar hacim iskontosunu ekonomik sipariş miktarı ve stok taşıma maliyeti hesaplarıyla birlikte değerlendirir.
Perakendede hacim iskontosu örneği
Varsayımsal bir örnek: Bir kırtasiye zinciri okul dönemi öncesi defter siparişi veriyor. Tedarikçi 1.000 koliye kadar koli başına 1.000 TL, 2.000 koli ve üzerine yüzde 4 iskonto öneriyor. Zincirin satış tahmini 1.500 koli. İskontodan yararlanmak için 2.000 koli alırsa 500 koli sezon sonuna kalacak. Satın almacı, fazla stoğun bir sonraki sezona kadar tutulma maliyetini hesaplayıp iskontonun bu maliyeti karşılamadığını görüyor ve 1.500 koliyle yetiniyor.
Hacim iskontosu için dikkat edilmesi gerekenler
- İskonto kazancı, ek stok tutma maliyeti ve stokta bozulma ya da modası geçme riskiyle karşılaştırılmalıdır.
- Fatura altı iskonto ile dönem sonu prim arasındaki fark muhasebe ve nakit akışı açısından ayrı değerlendirilmelidir.
- Raf ömrü kısa ürünlerde büyük alım FEFO uygulamasını zorlaştırabilir.
- Kademe eşikleri sözleşmede açıkça yazılmalı, kısmi sevkiyatların toplama nasıl dahil edileceği belirtilmelidir.
İlgili terimler
Hacim iskontosuyla bağlantılı terimler arasında minimum sipariş miktarı, erken ödeme iskontosu, merkezi satın alma ve dip iskonto sayılabilir. Satın alma tarafındaki gelişmeler gıda perakendesi haberlerinde bulunabilir.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü