Katkı Marjı (Contribution Margin) Nedir?

Katkı marjı, satış gelirinden değişken maliyetlerin düşülmesiyle kalan ve sabit giderleri karşılamaya ve kâra katkıda bulunan tutardır; ürün, kanal ve sipariş kârlılığı analizinde kullanılır.

Bir ürünün brüt marjı yüksek görünebilir, ama kargo, ödeme komisyonu ve paketleme gibi her satışta oluşan maliyetler düşüldüğünde tablo değişir. Katkı marjı, satıştan bütün değişken maliyetler çıktıktan sonra kalan tutardır. Bu tutar önce şirketin sabit giderlerini (kira, merkez personeli gibi) karşılar, kalanı kâr olur. Perakendede özellikle e-ticaret siparişlerinin, ürün kategorilerinin ve satış kanallarının kârlılığını karşılaştırmak için kullanılır. Birim ekonomisi analizlerinin temel ölçüsüdür.

Katkı marjı nasıl çalışır?

Formül: Katkı marjı = Net satış − Değişken maliyetler. Katkı marjı oranı (%) = Katkı marjı / Net satış × 100. Değişken maliyetler; satılan malın maliyeti, kargo, ödeme komisyonları, pazaryeri komisyonu, ambalaj ve satışa bağlı primler gibi satış miktarıyla birlikte artan kalemleri kapsar.

Katkı marjı başabaş noktası hesabının da temelidir: Başabaş satış tutarı = Sabit giderler / Katkı marjı oranı. Bazı şirketler katkı marjını katmanlara ayırır: önce ürün maliyeti sonrası, ardından lojistik sonrası, en son pazarlama sonrası katkı. Bu katmanlı yapı, kârın hangi aşamada eridiğini gösterir.

Perakendede katkı marjı örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir online kozmetik mağazasında ortalama sipariş tutarı 600 TL. Ürün maliyeti 330 TL, kargo 60 TL, ödeme komisyonu 15 TL, paketleme 10 TL. Sipariş başına katkı marjı 185 TL, oran yaklaşık yüzde 31. Şirketin aylık sabit giderleri 1,85 milyon TL ise başabaş için ayda yaklaşık 10.000 sipariş gerekiyor. Ücretsiz kargo eşiği düşürülürse kargo maliyeti artacak ve gereken sipariş sayısı yükselecek.

Katkı marjı için dikkat edilmesi gerekenler

• Hangi giderlerin değişken, hangilerinin sabit sayılacağı şirket genelinde tutarlı tanımlanmalıdır.
• İade edilen siparişlerin kargo ve işlem maliyeti katkı marjı hesabına dahil edilmelidir.
• Kampanya dönemlerinde katkı marjı ayrı hesaplanmalı; ciro artışı negatif katkıyla gelebilir.
• Katkı marjı pozitif olan ürünler sabit giderlere katkı yaptığı için listeden çıkarma kararlarında bu etki hesaba katılmalıdır.

İlgili terimler

Katkı marjıyla ilişkili kavramlar arasında ücretsiz kargo eşiği, doğrudan ürün kârlılığı, hizmet maliyeti ve brüt kâr marjı bulunur. Perakende kârlılığına dair analizler sektörel raporlar bölümünde yer alıyor.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü