Tedarikçi Sayısı Optimizasyonu (Vendor Rationalization) Nedir?
Tedarikçi sayısı optimizasyonu, perakendecinin bir kategoride çalıştığı tedarikçi sayısını performans, maliyet ve risk ölçütlerine göre azaltarak daha az ama daha güçlü iş ortağıyla çalışma sürecidir.

Bir süpermarket zincirinin kâğıt havlu reyonunda on iki farklı tedarikçiyle çalışması, satın alma ekibine on iki ayrı sözleşme, fatura akışı ve sevkiyat takvimi demektir. Tedarikçi sayısı optimizasyonu, bu tabloyu sadeleştirmek için tedarikçileri ölçülebilir kriterlerle değerlendirip bir kısmıyla ilişkiyi sonlandırma ya da hacmi belirli firmalarda toplama işidir. İngilizcede vendor rationalization olarak bilinir ve çoğu zaman SKU rasyonalizasyonu ile birlikte yürütülür.
Tedarikçi sayısı optimizasyonu nasıl çalışır?
Süreç tedarikçi bazında veri toplamakla başlar: kategori cirosuna katkı, marj, zamanında ve eksiksiz teslimat oranı, kalite şikâyetleri, ödeme koşulları ve pazarlama katkıları. Bu veriler tedarikçi karnesi üzerinde puanlanır. Ardından aynı ihtiyacı karşılayan ürünleri veren tedarikçiler gruplanır ve her grupta hangi firmaların kalacağına karar verilir.
Kalan tedarikçilere daha yüksek hacim karşılığında daha iyi alım koşulları, ortak planlama ve uzun süreli anlaşma önerilir. Çıkarılan tedarikçilerin ürünleri kademeli olarak raftan alınır. Tek bir firmaya aşırı bağımlılığı önlemek için kritik kategorilerde en az iki kaynak korunur. Değerlendirme genellikle yıllık ticari anlaşma dönemi öncesinde yapılır, böylece yeni koşullar sözleşmelere doğrudan yansıtılabilir.
Perakendede tedarikçi sayısı optimizasyonu örneği
Varsayımsal olarak 80 mağazalı bir market zinciri, temizlik kategorisinde 18 tedarikçiyle çalışıyor ve bunların 7'sinin toplam ciroya katkısı çok düşük kalıyor. Zincir, bu 7 tedarikçinin ürünlerini değerlendiriyor, müşterinin vazgeçemeyeceği iki ürünü başka tedarikçilerin muadilleriyle karşılayamayacağını görüp onları tutuyor, kalanların ürünlerini bir sezon içinde raftan çıkarıyor. Kalan tedarikçilerle yapılan yıllık anlaşmalarda hacim artışı karşılığında ek iskonto alınıyor.
Tedarikçi sayısı optimizasyonu için dikkat edilmesi gerekenler
- Karar yalnızca fiyat ve iskontoya göre verilirse kategoride müşterinin aradığı çeşitlilik kaybolabilir.
- Yerel ve küçük üreticilerin tümüyle çıkarılması zincirin bölgesel imajına zarar verebilir.
- Tedarikçilere süreç, kriterler ve geçiş takvimi açık ve yazılı biçimde bildirilmelidir.
- Çift kaynak tutulmayan kategorilerde arz kesintisi riski ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili terimler
Bu süreçle birlikte ele alınan kavramlar arasında tedarikçi ilişkileri yönetimi, merkezi satın alma, hacim iskontosu ve delist yer alır. Market zincirlerinin satın alma stratejileri süpermarket ve hipermarketler başlığında ele alınıyor.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "Tedarikçi Sayısı Optimizasyonu (Vendor Rationalization) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/tedarikci-sayisi-optimizasyonu-vendor-rationalization-nedir/
T harfiyle başlayan diğer terimler
- T&A Takvimi (Time and Action) Nedir?
- Taahhütlü Cihaz Satışı Nedir?
- Tabela Ruhsatı Nedir?
- Tabldot Nedir?
- Tahmin Yanlılığı (Forecast Bias) Nedir?
- Take Rate (Pazaryeri Kesinti Oranı) Nedir?
- Take-Back Programı (Geri Toplama) Nedir?
- Taklit Ürün (Counterfeit) Nedir?
- Taklit ve Tağşiş Listesi Nedir?
- Taksit Erteleme Kampanyası Nedir?