Ürün Geri Çağırma (Product Recall) Nedir?

Ürün geri çağırma, güvenlik riski taşıdığı anlaşılan bir ürünün tüketicilerin elinden ve satış noktalarından toplatılması için üretici, ithalatçı ve perakendecinin birlikte yürüttüğü süreçtir.

Ürün geri çağırma (product recall), satılmış ya da satışa sunulmuş bir ürünün sağlık veya güvenlik riski taşıdığı anlaşıldığında, ürünün tüketicilerden ve raflardan geri toplanmasıdır. Rafta duran ürünün satıştan çekilmesi ile tüketicinin evindeki ürünün geri istenmesi farklı adımlardır; geri çağırma ikincisini de kapsar. Gıdada yabancı madde, alerjen etiket hatası; elektronikte aşırı ısınma; oyuncakta yutulabilecek parça tipik nedenlerdir. Süreç ya üreticinin kendi kararıyla ya da yetkili kurumun talebiyle başlar.

Ürün geri çağırma nasıl çalışır?

İlk adım riskin değerlendirilmesi ve etkilenen parti ya da seri numaralarının belirlenmesidir. Burada lot takibi belirleyicidir: hangi partinin hangi depoya ve mağazaya gittiği bilinmiyorsa geri çağırma çok daha geniş ve pahalı olur. Ardından yetkili kuruma bildirim yapılır, satış noktalarında ürün sistemde satışa kapatılır ve raftan alınır.

Tüketiciye duyuru mağaza panoları, internet sitesi, sosyal medya, sadakat programı üzerinden doğrudan mesaj ve gerektiğinde basın yoluyla yapılır. İade edilen ürünler ayrı bir alanda tutulur, tersine lojistik ile üreticiye gönderilir ya da gözetim altında imha edilir. Son adımda geri dönüş oranı raporlanır.

Perakendede ürün geri çağırma örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir market zincirinin kendi markalı bisküvisinde, ambalajda belirtilmeyen fındık izine rastlanıyor. Zincir, etkilenen iki üretim partisini belirliyor, ürünü tüm kasalarda satışa kapatıyor ve raftan topluyor. Sadakat kartıyla bu partileri satın alan müşterilere SMS gönderiliyor, mağaza girişlerine duyuru asılıyor. İade eden müşterilere fiş aranmaksızın bedel ödeniyor.

Ürün geri çağırma için dikkat edilmesi gerekenler

• Geri çağırma prosedürü kriz anında değil, önceden yazılmalı ve yılda en az bir kez tatbikat yapılmalıdır.
• Kasa sisteminde ürün ya da parti bazında satış engeli koyabilme imkânı bulunmalıdır.
• Tedarikçi sözleşmelerinde geri çağırma maliyetlerinin kime ait olduğu açık yazılmalıdır.
• Tüketici duyuruları sade bir dille, riskin ne olduğunu ve ne yapılması gerektiğini anlatmalıdır.

İlgili terimler

Geri çağırma süreciyle ilişkili kavramlar izlenebilirlik, piyasa gözetimi ve denetimi, ürün güvenliği ve HACCP başlıklarında anlatılıyor. Ürün güvenliği mevzuatına dair yorumlar için özel analiz sayfasına bakabilirsiniz.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü