Üst Raf Stoğu (Top Stock) Nedir?

Üst raf stoğu (top stock), satış rafının en üst katında, müşterinin değil personelin erişimi için tutulan ve alt raflar boşaldıkça kullanılan yedek ürün stoğudur.

Hipermarketlerde ve yapı marketlerde rafların en üst katında, koli ya da paletle istiflenmiş ürünler sık görülür. Bu ürünlere üst raf stoğu, İngilizcede top stock denir. Satış katının hemen üstünde, müşterinin uzanamayacağı yükseklikte tutulan yedek stoktur. Arka depoya gitmeye gerek kalmadan rafın hızlıca doldurulmasını sağlar. Özellikle depo alanı sınırlı mağazalarda ve hızlı satan ürünlerde kullanılır. Mağaza yönetimi için hem alan verimliliği hem de dolum hızı açısından pratik bir çözümdür.

Üst raf stoğu nasıl çalışır?

Mal kabulden gelen ürünün rafa sığmayan kısmı arka depoya gitmek yerine doğrudan ilgili rafın üst katına yerleştirilir. Personel, alt raf boşaldığında merdiven ya da istif makinesiyle üst raftan ürün indirir. Bu yöntem, ürünü ikinci kez taşıma ihtiyacını azaltır.

Üst raf stoğu sistemde ayrı bir lokasyon olarak izlenebilir. İzlenmezse hayalet stok riski doğar: sistem stok görür, satış katı boştur ve kimse üst raftaki ürünü fark etmez. Bu nedenle bazı zincirler üst rafa konan her koliye lokasyon etiketi yapıştırır ve el terminaliyle kayıt alır.

Perakendede üst raf stoğu örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir hipermarket, kampanya dönemlerinde arka deponun dolduğunu ve dolum personelinin depoyla satış katı arasında sürekli gidip geldiğini görüyor. Mağaza, deterjan ve tuvalet kâğıdı reyonlarında üst rafları koli stoğuna ayırıyor. Personel, sabah turunda üst raftan alt rafa ürün indiriyor, depoya yalnızca üst raf boşaldığında gidiyor. Gün içinde depoya yapılan gidiş sayısı azalıyor ve raf boşlukları daha hızlı kapanıyor.

Üst raf stoğu için dikkat edilmesi gerekenler

• Üst rafa konan ürünlerin ağırlığı ve istif yüksekliği iş güvenliği kurallarına uygun olmalıdır.
• Ürün indirme işi müşteri trafiğinin düşük olduğu saatlerde ve güvenlik önlemleriyle yapılmalıdır.
• Üst raf stoğu sistemde lokasyon bazında izlenmeli, aksi halde stok kaybolmuş gibi görünür.
• Tarihli ürünlerde üst raftaki ürünün önce satışa inmesi için FEFO kuralı uygulanmalıdır.

İlgili terimler

Üst raf stoğuyla bağlantılı terimler arasında hayalet stok, raf kapasitesi, depo adresleme ve stok doğruluğu bulunur. Büyük mağaza operasyonlarına dair haberler süpermarket ve hipermarketler başlığında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü