Stok Doğruluğu (Inventory Accuracy) Nedir?

Stok doğruluğu, sistemde kayıtlı stok miktarlarının mağaza ya da depodaki fiziksel miktarlarla ne ölçüde örtüştüğünü gösteren orandır ve sipariş, satış ve finansal raporların güvenilirliğini belirler.

Sipariş sistemi, e-ticaret sitesindeki "stokta var" yazısı ve muhasebedeki stok değeri aynı kayda dayanır. Stok doğruluğu (inventory accuracy), bu kaydın gerçeğe ne kadar yakın olduğunu ölçer. Perakendede doğruluk genellikle ürün ve lokasyon bazında hesaplanır: bir ürünün sistemdeki miktarı sayımdaki miktarla aynıysa ya da kabul edilen tolerans içindeyse kayıt doğru sayılır. Mağaza operasyonu, tedarik zinciri ve finans ekipleri bu oranı ortak bir sağlık göstergesi olarak izler. Oran düştükçe hem raf boşlukları hem de gereksiz stok artar.

Stok doğruluğu nasıl çalışır?

Ölçüm, sayım sonuçlarının sistem kaydıyla karşılaştırılmasına dayanır. Formül: Stok doğruluğu (%) = Kaydı doğru çıkan ürün-lokasyon sayısı ÷ Sayılan toplam ürün-lokasyon sayısı × 100. Bazı şirketler bunun yanında adet ya da değer bazlı sapmayı da raporlar, çünkü az sayıda pahalı üründeki fark, çok sayıda ucuz üründeki farktan daha önemli olabilir.

Doğruluğu bozan nedenler; hatalı mal kabul, kasada yanlış okutma, kayda geçmeyen fire ve imha, transfer hataları ve hırsızlıktır. Bu nedenle oranı yükseltmek sayımdan çok süreç disipliniyle ilgilidir. Döngüsel sayım hataları erken yakalar, RFID gibi teknolojiler ise sayımı hızlandırarak daha sık ölçüm yapılmasını sağlar.

Perakendede stok doğruluğu örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir giyim zinciri, mağazadan teslim edilen online siparişlerin bir kısmının "stokta yok" gerekçesiyle iptal edildiğini görüyor. Bir mağazada 1.000 ürün-beden kombinasyonu sayılıyor ve 780'inin sistemle uyumlu olduğu bulunuyor, yani doğruluk yüzde 78. Zincir, mal kabulde koli içi sayımı zorunlu hale getiriyor ve haftalık döngüsel sayım başlatıyor. Doğruluk yükseldikçe sipariş iptalleri de azalıyor.

Stok doğruluğu için dikkat edilmesi gerekenler

• Toplam adet farkının sıfır çıkması doğruluk anlamına gelmez, ürünler arası artı ve eksiler birbirini gizleyebilir.
• Oran, satış alanı ve arka depo için ayrı ölçülmelidir.
• Omnichannel (çok kanallı) satışta mağaza stoğunun internette gösterilmesi, belirli bir doğruluk eşiğine bağlanmalıdır.
• Düzeltme kayıtlarının nedenleriyle birlikte tutulması, hatanın kaynağını bulmayı kolaylaştırır.

İlgili terimler

Stok doğruluğunu etkileyen ve ondan etkilenen kavramlar arasında hayalet stok, envanter sayımı, envanter görünürlüğü ve mağazadan gönderim yer alır. Konuyla ilgili sektör haberleri gıda perakendesi sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü