Envanter Sayımı Nedir?
Envanter sayımı, mağaza ya da depodaki ürünlerin fiziksel olarak tek tek sayılıp sistemde kayıtlı stok miktarlarıyla karşılaştırılması ve farkların tespit edilip düzeltilmesi işlemidir.

Sistemdeki stok rakamı ne kadar dikkatli tutulursa tutulsun, zamanla raftaki gerçek durumdan uzaklaşır. Envanter sayımı, bu farkı görmek için ürünlerin fiziksel olarak sayılmasıdır. Perakendeciler genellikle yılda en az bir kez tüm mağazayı kapsayan genel sayım yapar. Sayım sonucu muhasebede stok değerini, operasyonda ise kayıp oranını belirler. Ortaya çıkan eksikler shrinkage olarak raporlanır, fazlalar ise genellikle hatalı mal kabul ya da kasa okutmasına işaret eder.
Envanter sayımı nasıl çalışır?
Sayım öncesinde mağaza bölgelere ayrılır, her bölgeye bir ekip atanır ve sayım saatinde mal kabul ile transferler durdurulur. Ekipler el terminalleriyle barkod okutarak ya da adet girerek sayım yapar. Bazı bölgeler ikinci bir ekip tarafından kontrol sayımına tabi tutulur.
Sayım bittiğinde sistem sayılan miktarları kayıtlı miktarlarla karşılaştırır. Formül: Sayım farkı = Sayılan miktar − Sistemdeki miktar. Büyük farklar yeniden sayılır, açıklanabilen hatalar düzeltilir, kalan fark onaylanarak stok kayıtları güncellenir. Genel sayıma ek olarak yıl içinde döngüsel sayım yapmak, farkların yıl sonuna birikmesini önler. Sayım sonucu finans ekibine de iletilir. Stok değerindeki düzeltme dönem kârını doğrudan etkilediği için bilanço tarihine yakın yapılan sayımlar ayrı bir titizlik ister.
Perakendede envanter sayımı örneği
Varsayımsal bir örnek: Bir giyim mağazası yıl sonu sayımını mağaza kapandıktan sonra yapıyor. Sistemde 8.000 adet ürün görünürken sayımda 7.880 adet çıkıyor. Fark beden ve renk bazında incelendiğinde, eksiklerin büyük kısmının kabinlere yakın askılıklardaki ürünlerde yoğunlaştığı görülüyor. Mağaza, kabin girişine kontrol noktası koyuyor ve bir sonraki sayımda bu bölgenin farkını ayrıca izliyor.
Envanter sayımı için dikkat edilmesi gerekenler
- Sayım sırasında satış, mal kabul ve iade işlemleri durdurulmalı ya da ayrı kayda alınmalıdır.
- Arka depo, vitrin ve teşhir ürünleri de sayıma dahil edilmelidir.
- Sayımı yapan ekiple bölgenin sorumlusunun farklı kişiler olması doğruluğu artırır.
- Sayım sonuçları kategori ve ürün düzeyinde analiz edilmeli, yalnızca toplam fark raporlanmamalıdır.
İlgili terimler
Envanter sayımıyla ilişkili diğer terimler kör sayım, stok doğruluğu, hayalet stok ve negatif stoktur. Perakende operasyonlarına dair güncel haberler için gıda perakendesi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü