Negatif Stok Nedir?
Negatif stok, bir ürünün sistemdeki stok miktarının sıfırın altına düşmesidir. Kayıtta olmayan ürünün satılması, mal kabulün geç ya da eksik girilmesi gibi işlem hatalarından kaynaklanır.
Fiziksel dünyada eksi üç adet ürün olamaz, ama stok kayıtlarında olabilir. Negatif stok, sistemin bir ürünü elde olandan fazla satılmış ya da çıkmış gibi göstermesidir. Mağaza kasası, sistemde stok olmasa bile rafta bulunan ürünün satılmasına izin verdiğinde bu durum ortaya çıkar. Genellikle mal kabulün sisteme girilmeden ürünün rafa çıkarılması, farklı ürünlerin aynı barkodla okutulması ya da transferlerin eksik kaydı negatif stoğun arkasındaki nedenlerdir. Kayıtlarda eksi değer görülmesi, stok verisinin güvenilmez olduğunun açık bir işaretidir.
Negatif stok nasıl çalışır?
Çoğu perakende sistemi, kasada müşteriyi bekletmemek için stok sıfırken bile satışa izin verir. Bu tercih müşteri açısından doğrudur, ancak satış kaydı stoktan düşüldüğünde rakam eksiye geçer. Örneğin tedarikçiden gelen 24 adetlik koli sisteme girilmeden rafa konmuşsa, ilk satışlarla stok eksiye iner. Mal kabul daha sonra girildiğinde rakam düzelir.
Sorun, mal kabulün hiç girilmemesi ya da bir ürünün başka bir ürün yerine okutulması halinde kalıcı olur. Yanlış okutulan ürün negatife düşerken, gerçekte satılan ürün sistemde fazla görünür ve hayalet stoğa dönüşür. Bu nedenle negatif stok raporları genellikle bir başka üründeki fazlalığın da ipucudur. Mağazalar bu raporu günlük kontrol eder ve nedenini bularak düzeltir.
Perakendede negatif stok örneği
Örneğin bir markette domates sistemde eksi 40 kilogram, salkım domates ise beklenenden fazla görünüyor. İnceleme, kasiyerlerin iki ürünü tartıda aynı kodla girdiğini gösteriyor. Mağaza, tartılı ürünlerin kod listesini kasaya görünür biçimde asıyor ve kasiyerlere kısa bir eğitim veriyor. Negatif stok raporu ertesi hafta bu ürünlerde temizleniyor ve otomatik sipariş yeniden doğru çalışmaya başlıyor.
Negatif stok için dikkat edilmesi gerekenler
- Mal kabul, ürün rafa çıkmadan önce sisteme girilmelidir.
- Negatif stok raporu her gün kontrol edilmeli, eksiler birikmeden düzeltilmelidir.
- Eksi kayıt sayımla sıfırlanmadan önce, karşılığı olan fazla stoklu ürün aranmalıdır.
- Negatif stok, otomatik sipariş ve talep tahmini hesaplarını bozduğu için bu sistemlere giden veriden ayıklanmalıdır.
İlgili terimler
Negatif stokla bağlantılı terimler stok doğruluğu, mal kabul, tartılı ürün ve envanter sayımı olarak sıralanabilir. Mağaza operasyonlarına dair yazılar gıda perakendesi başlığında yer alıyor.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü