VMI (Tedarikçi Yönetimli Stok) Nedir?

VMI (tedarikçi yönetimli stok), perakendecinin satış ve stok verilerini paylaştığı, sipariş verme ve stok seviyesini belirli sınırlar içinde tutma sorumluluğunun tedarikçiye devredildiği stok yönetimi modelidir.

Klasik modelde perakendeci ne zaman ve ne kadar sipariş vereceğine kendisi karar verir. VMI (Vendor Managed Inventory) bu kararı tedarikçiye bırakır. Perakendeci depodaki ya da mağazalardaki stok seviyelerini ve satış verisini tedarikçiyle paylaşır; tedarikçi de anlaşılan minimum ve maksimum stok aralığını koruyacak şekilde ikmal sevkiyatlarını planlar. Model, ürünü en iyi tanıyan ve kendi üretim planını bilen tarafın stok kararını vermesi fikrine dayanır. Gıda, içecek, kişisel bakım ve temizlik ürünlerinde büyük tedarikçilerle sık uygulanır.

VMI nasıl çalışır?

Taraflar önce ürün listesini, hedef stok aralığını, hizmet seviyesi hedefini ve veri paylaşım sıklığını belirler. Perakendeci günlük ya da haftalık olarak satış ve stok verisini EDI veya bir portal aracılığıyla gönderir. Tedarikçi bu veriden ikmal ihtiyacını hesaplar ve sipariş önerisi oluşturur; birçok uygulamada bu öneri perakendeci onayı gerekmeden siparişe dönüşür.

Başarı; karşılama oranı, stok gün sayısı ve rafta bulunurluk gibi göstergelerle ölçülür. Bazı VMI anlaşmaları konsinye stokla birleştirilir; bu durumda ürünün mülkiyeti satış gerçekleşene kadar tedarikçide kalır.

Perakendede VMI örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir bebek bezi üreticisi, bir market zincirinin iki dağıtım merkezindeki stoklarını VMI ile yönetiyor. Anlaşmaya göre stok her zaman 10 ile 18 günlük satış arasında olmalı. Üretici her sabah zincirin gönderdiği stok ve satış verisini alıyor, promosyon takvimini de dikkate alarak sevkiyat planlıyor. Zincirin satın alma ekibi bu kategoride sipariş vermekle uğraşmıyor; yalnızca stok ve hizmet seviyesi raporlarını izliyor.

VMI için dikkat edilmesi gerekenler

• Veri paylaşımı düzenli ve doğru olmalı, eksik veriyle yapılan ikmal ya fazla ya da eksik stok yaratır.
• Promosyon ve yeni ürün takvimi tedarikçiyle zamanında paylaşılmalıdır.
• Tedarikçinin kendi ürününe fazla stok yükleme eğilimine karşı maksimum stok sınırı denetlenmelidir.
• Rekabete duyarlı veri paylaşımında yalnızca ilgili tedarikçinin kendi ürün verileri paylaşılmalıdır.

İlgili terimler

VMI ile bağlantılı kavramlar arasında CPFR, min-max stok yöntemi, konsinye satış ve ECR yer alır. Tedarik zinciri haberleri lojistik ve tedarik başlığında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü