CPFR (İşbirlikçi Planlama, Tahmin ve Yenileme) Nedir?

CPFR (işbirlikçi planlama, tahmin ve yenileme), perakendeci ile tedarikçinin satış tahminlerini, promosyon planlarını ve stok yenileme kararlarını ortak bir süreçte birlikte hazırladığı tedarik zinciri iş birliği modelidir.

CPFR (Collaborative Planning, Forecasting and Replenishment), perakendeci ile tedarikçinin "biz ne satacağımızı düşünüyoruz, siz ne üreteceğinizi düşünüyorsunuz" sorusunu aynı masada yanıtlamasıdır. İki taraf da kendi tahminini ayrı yaptığında rakamlar farklı çıkar; perakendeci promosyonu bilir ama üretim kapasitesini bilmez, tedarikçi ise kapasiteyi bilir ama mağaza bazlı talebi göremez. CPFR, 1990'ların sonunda ABD'de perakende ve üretici temsilcilerinin oluşturduğu bir sektör girişimiyle tanımlanmış, ardından farklı ülkelerde uygulanmıştır.

CPFR nasıl çalışır?

Süreç genellikle dört ana adımdan oluşur. Strateji ve planlama aşamasında taraflar iş birliğinin kapsamını, ürünleri, hedefleri ve sorumlulukları belirler; bu adım çoğu zaman bir ortak iş planı ile birleşir. Talep ve arz yönetimi aşamasında ortak satış ve sipariş tahmini hazırlanır. Uygulama aşamasında siparişler verilir, sevkiyatlar yapılır. Analiz aşamasında ise tahmin ile gerçekleşen karşılaştırılır.

Kilit nokta, tahminler arasındaki farkların kurallara bağlanmasıdır. Belirli bir eşiği aşan farklar "istisna" olarak işaretlenir ve iki tarafın planlamacıları bunları tek tek konuşarak çözer. Böylece tedarikçi üretimini, perakendeci de depo ve mağaza stoklarını aynı rakama göre ayarlar. Süreç genellikle haftalık veri paylaşımı ve aylık değerlendirme toplantılarıyla yürür; ortak bir yazılım platformu kullanılması işi kolaylaştırır ama şart değildir.

Perakendede CPFR örneği

Varsayımsal bir örnek: Bir içecek üreticisi ile bir market zinciri, yaz sezonu için CPFR süreci yürütüyor. Zincir, haziran ayında yapacağı iki büyük kampanyayı paylaşıyor; üretici bu kampanyaların geçen yılki etkilerini analiz ederek ortak tahmine ekliyor. Haftalık toplantılarda tahmin ile gerçekleşen arasındaki fark yüzde 15'i aşan ürünler konuşuluyor. Sezon sonunda depo stokları düşük, rafta bulunurluk ise yüksek kalıyor.

CPFR için dikkat edilmesi gerekenler

• İş birliğine önce birkaç kategori ve büyük tedarikçiyle başlanmalı, süreç oturdukça genişletilmelidir.
• Paylaşılan verinin gizliliği ve kullanım amacı yazılı olarak belirlenmelidir.
• Promosyon takvimi değişikliklerinin anında paylaşılması, tahmin doğruluğunu en çok etkileyen unsurdur.
• Başarı, MAPE gibi tahmin hata ölçüleri ve stok göstergeleriyle izlenmelidir.

İlgili terimler

CPFR ile ilişkili kavramlar arasında VMI, ECR, talep tahmini ve kamçı etkisi bulunur. Tedarik zinciri gelişmeleri lojistik ve tedarik sayfasında.

Son güncelleme: 18 Ekim 2026 · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü