4C (Pırlanta Değerlendirme Kriterleri) Nedir?
4C, pırlanta ve elmasın kesim (cut), renk (color), berraklık (clarity) ve karat (carat) ağırlığı olmak üzere dört kritere göre değerlendirildiği ve fiyatlandırıldığı uluslararası değerlendirme sistemidir.

Kuyumcu vitrininde aynı büyüklükte görünen iki pırlanta arasında ciddi fiyat farkı olabilir. Bu farkın dili 4C'dir. Kesim (cut), renk (color), berraklık (clarity) ve karat (carat) kelimelerinin İngilizce baş harflerinden oluşur. Sistem, Amerika Gemoloji Enstitüsü'nün (GIA) yaygınlaştırdığı bir değerlendirme dilidir ve bugün dünyada mücevher perakendecileri ile tüketiciler arasında ortak referans olarak kullanılır. Türkiye'de pırlanta satan kuyumcular ve mücevher zincirleri de ürünlerini bu dört kriterle tanıtır.
4C nasıl çalışır?
Karat, taşın ağırlığıdır ve 1 karat 0,2 grama eşittir. Renk, renksiz pırlantalarda D'den Z'ye uzanan bir ölçekle derecelendirilir. D renksizdir, harf ilerledikçe sarımsı ton artar. Berraklık, taşın içindeki kusurları ve yüzeydeki izleri ölçer. Ölçek kusursuz (FL) ile başlar, VVS, VS, SI gibi kademelerle devam eder. Kesim ise oranları, simetriyi ve parlatmayı değerlendirir ve taşın ışığı ne kadar iyi yansıttığını belirler.
Fiyat dört kriterin birlikte etkisiyle oluşur. Karat arttıkça fiyat orantılı değil, katlanarak artar. Bu yüzden yarım ya da tam karat gibi eşiklerin hemen altındaki taşlar, görünüşte çok farklı olmadıkları halde belirgin biçimde daha uygun fiyatlı olabilir. Değerlendirme, bağımsız laboratuvarların verdiği pırlanta sertifikasında yazılı olarak yer alır.
Perakendede 4C örneği
Varsayımsal bir örnek: Bir mücevher zincirinin mağazasında nişan yüzüğü bakan bir çifte, aynı bütçeyle iki seçenek sunuluyor. Biri daha büyük karatlı ama renk ve berraklığı daha düşük, diğeri biraz küçük ama daha beyaz ve berrak. Satış danışmanı sertifikaları yan yana koyup 4C farklarını anlatıyor. Çift, gözle fark edilmeyen bir berraklık kademesinden vazgeçip daha iyi kesimli taşı seçiyor.
4C için dikkat edilmesi gerekenler
- Satış danışmanları 4C'yi teknik terimlere boğmadan, müşterinin bütçesiyle ilişkilendirerek anlatmalıdır.
- Etikette ve fişte yazan değerler sertifikadaki değerlerle birebir uyumlu olmalıdır.
- Farklı laboratuvarların derecelendirme yaklaşımları birbirinden ayrışabilir, karşılaştırma aynı kurumun sertifikalarıyla yapılmalıdır.
- Laboratuvarda üretilmiş taşlar da 4C ile değerlendirilir, doğal taşla karıştırılmaması için açıkça belirtilmelidir.
İlgili terimler
4C ile birlikte anılan terimler arasında kuyumcu, orijinallik sertifikası, altın ayarı ve mücevher geri alım garantisi yer alır. Saat ve mücevher sektörüne dair haberler saat ve mücevher sayfasında.
Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü
Alıntılarken kaynak gösterin: "4C (Pırlanta Değerlendirme Kriterleri) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/4c-pirlanta-degerlendirme-kriterleri-nedir/
0-9 harfiyle başlayan diğer terimler
- 11.11 (Bekarlar Günü) Nedir?
- 1P ve 3P Satış Modeli Nedir?
- 2D Barkod (GS1 DataMatrix) Nedir?
- 3D Secure Nedir?
- 3PL (Üçüncü Taraf Lojistik) Nedir?
- 4-5-4 Perakende Takvimi Nedir?
- 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun Nedir?
- 4PL (Dördüncü Taraf Lojistik) Nedir?
- 5957 Sayılı Hal Kanunu Nedir?
- 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Nedir?