Perakende Sektörü

1P ve 3P Satış Modeli Nedir?

1P ve 3P satış modeli, e-ticaret platformunun ürünleri kendisi satın alıp stoklayarak sattığı birinci taraf (1P) satış ile bağımsız satıcıların ürünlerini platform üzerinden sattığı üçüncü taraf (3P) pazaryeri satışı arasındaki ayrımdır.

1P ve 3P Satış Modeli

Bir online platformda aynı sayfada hem platformun kendi sattığı hem de başka satıcıların sunduğu ürünler bulunabilir. 1P ve 3P satış modeli, bu iki yapıyı ayırır. 1P (first party) modelinde platform, markadan ya da distribütörden ürünü satın alır, stoklar, fiyatını belirler ve tüketiciye kendi adına satar. 3P (third party) modelinde ise ürünün sahibi bağımsız satıcıdır; platform aracılık eder ve satıştan komisyon alır. Türkiye'deki büyük e-ticaret sitelerinin önemli bir kısmı iki modeli birlikte işletir ve pazaryeri yapısını kendi perakende satışıyla yan yana yürütür.

1P ve 3P satış modeli nasıl çalışır?

1P modelinde platform bir perakendeci gibi çalışır: satın alma, stok riski, fiyatlama ve depo yönetimi platformdadır. Geliri, satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki marjdır. 3P modelinde ise stok ve fiyat satıcıdadır. Platformun geliri pazaryeri komisyonu, reklam ve lojistik hizmet ücretlerinden oluşur.

İki model aynı ürün için rekabet edebilir. Bu durumda satın al kutusu gibi mekanizmalar hangi teklifin öne çıkacağını belirler. Satıcılar, platformun fulfillment hizmetini kullanarak teslimat hızını 1P seviyesine yaklaştırabilir. Platformların aracı hizmet sağlayıcı olarak yükümlülükleri ilgili e-ticaret mevzuatında düzenlenir; güncel kurallar mevzuattan kontrol edilmelidir.

Perakendede 1P ve 3P satış modeli örneği

Varsayımsal bir örnekte bir e-ticaret platformu, elektronik kategorisinde çok satan telefonları üreticiden toplu alıp 1P olarak satıyor; daha az talep gören aksesuarları ise 3P satıcılara bırakıyor. Böylece stok riskini yalnızca hızlı dönen ürünlerde üstleniyor, uzun kuyruk ürünlerde ise geniş çeşidi satıcılar üzerinden sunuyor. Platform her çeyrekte iki modelin brüt kâr katkısını ve müşteri şikâyet oranlarını ayrı ayrı raporluyor.

1P ve 3P satış modeli için dikkat edilmesi gerekenler

  • 1P modelinde stok ve fiyat riski platformdadır; satılamayan ürünler doğrudan zarar yaratır.
  • Platformun kendi ürünlerini 3P satıcılara karşı kayırması rekabet hukuku açısından risk oluşturabilir.
  • 3P satıcıların teslimat ve hizmet kalitesi platformun genel müşteri deneyimini etkiler.
  • Raporlarda GMV ile platformun kendi geliri karıştırılmamalı, iki model ayrı izlenmelidir.

İlgili terimler

1P ve 3P satış modeliyle ilişkili kavramlar arasında GMV, take rate, kendi markasını kayırma ve 6563 sayılı Kanun bulunur. Pazaryerlerine dair haberler online pazaryerleri kategorisinde yer alıyor.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "1P ve 3P Satış Modeli nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/1p-ve-3p-satis-modeli-nedir/

0-9 harfiyle başlayan diğer terimler