Perakende Sektörü

Kendi Markasını Kayırma (Self-Preferencing) Nedir?

Kendi markasını kayırma (self-preferencing), hem platform işleten hem de o platformda satış yapan bir şirketin arama, sıralama, görünürlük veya veri erişiminde kendi ürünlerine rakiplerinden daha avantajlı muamele yapmasıdır.

Kendi Markasını Kayırma (Self-Preferencing)

Bir pazaryerinde arama yaptığınızda ilk sıralarda platformun kendi özel markalı ürünlerini görmek tesadüf olmayabilir. Kendi markasını kayırma, yani self-preferencing, çift rolü olan şirketlerin, hem pazaryeri işletip hem de 1P satış ya da özel marka ile o pazarda rekabet etmesinden doğan riski anlatır. Platform, sıralama algoritmasını, buy box kurallarını ya da satıcı verilerine erişimini kendi lehine kullanabilir. Rekabet otoriteleri bu uygulamayı dijital pazarlarda en çok incelenen konulardan biri haline getirdi.

Kendi markasını kayırma nasıl çalışır?

Kayırma farklı biçimlerde ortaya çıkabilir: kendi ürünlerini arama sonuçlarında öne çıkarmak, benzer satıcı ürünlerini aşağı itmek, üçüncü taraf satıcıların satış verilerini kendi ürün geliştirmesinde kullanmak ya da kendi lojistik hizmetini kullanan satıcılara görünürlük avantajı vermek.

Hakim durumdaki bir platform için bu davranışlar hakim durumun kötüye kullanılması kapsamında değerlendirilebilir. Türkiye'de Rekabet Kurulu, çevrim içi platformlarla ilgili kararlarında bu konuyu ele almıştır; AB'de ise büyük dijital platformlara özel kurallar getiren düzenlemeler bulunur. Uygulamanın ayrıntıları için güncel mevzuat ve kurul kararları esas alınmalıdır.

Perakendede kendi markasını kayırma örneği

Varsayımsal bir senaryo: Bir pazaryeri, ev tekstili kategorisinde kendi özel markasını başlatıyor. Bir süre sonra satıcılar, aynı fiyat ve puandaki ürünlerinin arama sonuçlarında platform markasının altına düştüğünü fark ediyor. Platformun uyum ekibi sıralama algoritmasını inceliyor, kendi markasına özel bir ağırlık verilmediğini belgelemek için kuralları dokümante ediyor ve satıcı verilerinin özel marka ekibiyle paylaşılmasını engelleyen bir iç duvar kuruyor. Sponsorlu yerleşimler de “reklam” etiketiyle açıkça ayrılıyor. Uyum ekibi bu kontrolleri altı ayda bir tekrarlamayı planlıyor.

Kendi markasını kayırma için dikkat edilmesi gerekenler

  • Sıralama ölçütleri belgelenmeli ve satıcılara genel hatlarıyla açıklanmalıdır.
  • Satıcı verilerine özel marka ve 1P ekiplerinin erişimi sınırlandırılmalıdır.
  • Sponsorlu ürün alanları organik sonuçlardan açıkça ayrılmalıdır.
  • Güncel rekabet mevzuatı ve kurul kararları düzenli izlenmelidir.

İlgili terimler

Bu kavramla ilişkili terimler arasında fiyat paritesi, online merchandising, pazaryeri ve private label yer alır. Pazaryeri haberleri online pazaryerleri kategorisinde, rekabet yorumları özel analizlerde bulunuyor.

Son güncelleme: · Kaynak: Perakende Sektörü Perakende Terimleri Sözlüğü

Alıntılarken kaynak gösterin: "Kendi Markasını Kayırma (Self-Preferencing) nedir?", Perakende Sözlüğü, Perakende Sektörü — https://perakendesektoru.com/sozluk/kendi-markasini-kayirma-self-preferencing-nedir/

K harfiyle başlayan diğer terimler